پاسارگاد شیراز و سفر به باقی‌مانده‌های آرامگاه کوروش کبیر

معرفی منطقه پاسارگاد شیراز و کاخ‌های مختلف آن

پاسارگاد یکی از بناهای بیاد مانده از دوران هخامنشی محسوب می‌شود که از اهمیت تاریخی و فرهنگی بالایی برای ما ایرانیان برخوردار است. طبق نوشته‌های موجود در کتب تاریخی، و بررسی‌های انجام شده، مورخان معتقد هستند این شهر به دستور شخص کوروش کبیر ساخته شده و آرامگاه این پادشاه بزرگ نیز در همین منطقه قرار دارد. فضای مرموز، شکوه و جاذبه‌های پاسارگاد باعث شده گردشگران و علاقه‌مندان زیادی در طول سال از این منطقه بازدید کنند. اگر قصد سفر به پاسارگاد شیراز را دارید، پیش از حرکت بد نیست شنیدنی‌های آن را بخوانید. با ما در مجله گردشگری علی بابا همراه باشید.

این شهر بین اصفهان و شیراز و در فاصله 21 کیلومتری از سعادت شهر واقع شده است.

بهار و پاییز بهترین زمان برای بازدید از این منطقه تاریخی محسوب می‌شوند و شما در این بازه زمانی می‌توانید بدون هیچ مشکلی، می‌توانید عظمت و شکوه آن را مشاهده کنید.

باید ابتدا از شیراز به سمت مرودشت خارج شده و وارد بزرگراه سعادت شهر، صفا  شهر بشوید. با ادامه این مسیر به دشت مرغاب خواهید رسید. از روی پته‌های این دشت به خوبی می‌توانید آرامگاه کوروش و ویرانه‌های شهر پاسارگاد را مشاهده کنید.

مسجد، آبنمای باغ شاهی، باغ پادشاهی، کاخ دروازه، کاخ بار عام، قصر اختصاصی، آتشکده، دو کوشک، آرامگاه کمبوجیه و کاروانسرای مظفری

پاسارگاد شیراز از گذشته تاکنون

شهر پاسارگاد یا به قول معروف شهر سلیمان، در منطقه‌ای بین اصفهان و شیراز واقع شده است. در زمان هخامنشی این شهر باغ باشکوهی با دو کاخ ایرانی و تالارهایی با ستون‌های عظیم‌الجثه بود. درست مانند کاخ‌های زیبایی که در فیلم‌های قدیمی دیده‌اید. این مجموعه قدیمی، بنایی به ‌یاد مانده از دوران سلطنت هخامنشی است و در شهرستان پاسارگاد استان فارس واقع شده است.

مجموعه پاسارگاد شامل سازه‌هایی مانند سازه‌های مسجد، آبنمای باغ شاهی، باغ پادشاهی، کاخ دروازه، کاخ بار عام، قصر اختصاصی، آتشکده، دو کوشک، آرامگاه کمبوجیه و کاروانسرای مظفری می‌شود. به‌طورحتم آرامگاه کوروش یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌های گردشگری این مجموعه محسوب می‌شود. این مکان در گذشته به مشهد مادر سلیمان معروف بوده است.

منطقه گردشگری وسیع پاسارگاد، سال 1383 به‌عنوان پنجمین مکان در لیست آثار ملی به‌ثبت رسید. قدمت دشت پاسارگاد ‌به دوران پارینه سنگی باز می‌گردد. این منطقه در 130 کیلومتری شمال شیراز واقع شده است. در کتب تاریخی اینطور آمده که کوروش کبیر، دستور ساخت شهر پاسارگاد را داده است. شواهد نشان می‌دهد که شهر پاسارگاد، اولین پایخت حکومت هخامنشی بود. منطقه اصلی این شهر 160 هکتار وسعت داشته و با دشتی بزرگ احاطه شده است.

از قرن هفتم آرامگاه کوروش به مشهد مادر سلیمان معروف بود و با سنگ‌های طویل هفت متری که در ساخت آن به کار رفته بود، در آغاز میان باغ‌های سلطنتی قرار داشت. در قرن دهم اطراف آن یک مسجد ساخته شد که تا قرن 14 در این مسجد نماز اقامه می‌شد. متاسفانه به‌دلیل عبور و مرور بسیار زیاد مسافران و عدم حفاظت کافی از منطقه، به‌مرور اجزای این شهر از بین رفته است.

پاسارگاد شیراز

نگاهی به بخش‌های مختلف پاسارگاد شیراز

همانطور که گفته شد، این شهر در فاصله نسبتا زیادی از شیراز واقع شده است و برای رسیدن به آن باید مسیر طولانی را پشت‌سر بگذارید. پاسارگاد برخلاف تصور عموم، تنها مقبره کوروش نیست و اطراف آن کاخ‌های زیادی وجود دارد. با این حال مهم‌ترین ساختمان این شهر، همین آرامگاه باشکوه و باجذبه محسوب می‌شود.

بناهای ساخته شده در شهر پاسارگاد، به مرور زمان تخریب شده‌اند و به‌دلیل کم لطفی مسئولان، وضعیت خوبی ندارد. البته ناگفته نماند که طی چند ساله گذشته برخی از ساختمان‌ها درحال مرمت است. اطراف این شهر درخت‌کاری، چمن‌کاری و طراحی فضای سبز و… انجام شده که تاحد زیادی توانسته زیبایی و حال خوب را به پاسارگاد بازگرداند.

آرامگاه کوروش کبیر

از دو بخش اصلی تشکیل شده است. بخش اول پلکان آن هستند. سه پله اول با ارتفاع یک متر و سه پله دوم با ارتفاع نیم متر ساخته شده‌اند. پس از آن بخش دوم یا همان بنای اصلی آرامگاه قرار گرفته است. همچنین روی سقف آرامگاه دو حفره بزرگ قرار دارد تا از فشار وارد شده روی سقف کاسته و بر عمر بنا افزوده شود. کل بنا که ارتفاع آن حدود 11 متر است، از بلوک‌های سنگی تراش‌خورده ساخته شده که بدون هیچ ملاتی کنار هم قرار گرفته‌اند. نکته جالب اینکه این بلوک‌ها با بست‌های آهنی کنار هم قرار گرفته‌اند.

بنای آرامگاه کوروش در عین سادگی بسیار تحسین‌برانگیز، باشکوه، باجذبه و قابل‌احترام است که در نگاه اول توجه هر بیننده‌ای را به خود جذب می‌کند.

آراگاه کوروش کبیر

مجموعه باغ شاهی

باغ شاهی همان باغ سلطنتی است که بخش عمده مجموعه پاسارگاد را تشکیل می‌داد. این باغ در زمان احداث خود یک نوآوری بزرگ بود. این باغ از باغ‌های شاهی هند و باغ‌های دوره صفوی الهام گرفته بود. گستردگی، وسعت و طرح باغ شاهی به شکلی است که نشان می‌دهد در دوره اوج خود باغی با درختان و گل‌های رنگارنگ بزرگ بوده است.

باغ شاهی با روش گردش آب در آبنماها و آبراهه‌های باغ و گذر از جوی‌های سنگی آبیاری می‌شد. این آبنماها کنار کمک به آبیاری فضای سبز باغ شاهی، به عنوان مجسمه و تندیس برای زیبایی هرچه بیشتر فضای باغ مورد استفاده قرار می‌گرفت. همچنین دو سوی باغ دو کوشک ساخته شده بود که از آن برای آرمیدن و تماشای زیبایی بهشت‌گونه باغ استفاده می‌کردند.

باغ شاهی پاسارگاد

کاخ اختصاصی پاسارگاد شیراز

یکی دیگر از بناهای باعظمت مجموعه پاسارگاد کاخ اختصاصی آن است که در 1300 متری شمال‌شرق آرامگاه کوروش قرار دارد. این کاخ قدیمی و بزرگ از یک تالار مرکزی، دو درگاه و دو ایوان شرقی و غربی ساخته شده که منظره زیبایی پیش روی آن قرار داشته است. طبق یافته‌ها و تحقیقات تاریخی به نظر می‌رسد این کاخ به عنوان اقامتگاه و منزل مسکونی کوروش بزرگ مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

پاسارگاد شیراز

تزیینات این بنا هرچند ساده به نظر می‌رسند، اما بسیار زیبا و چشم‌نواز هستند. نقوش برجسته درگاه‌ها اصلی و فرعی این کاخ تصویری از شاه را همراه مستخدم خود نشان می‌دهد که لباس‌های سلطنتی بسیار باشکوهی به تن دارد. در بخشی از معماری این کاخ سنگ نوشته‌ای وجود دارد که روی آن به خط میخی و به زبان فارسی و بابلی نوشته شده: «من کوروش شاه هخامنشی‌ام.»

من کوروش شاه هخامنشی ام

کاخ دروازه

کاخ دروازه هم یکی دیگر از بناهای این مجموعه محسوب می‌شود که سمت شرق آن قرار گرفته است. این کاخ هم مانند سایر بناهای مجموعه درحال‌حاضر به خرابه تبدیل شده است. سقف این بنا با هشت ستون به ارتفاع 16 متر در جای خود قرار گرفته بوده که حالا هیچ اثری از آن‌ها نیست، اما همین ستون‌های عظیم از شکوه و عظمت بنا خبر می‌دهند. در این کاخ دو در اصلی و دو در فرعی وجود دارد. همچنین دو اتاقک با ارتفاع 9 متر دو طرف ورودی اصلی کاخ دروازه در نظر گرفته شده بوده که محل حضور نگهبانان است.

روی در شمالی این بنا نقشی از یک انسان بالدار در حال نیایش حکاکی شده که می‌توان گفت از معدود طرح‌های سالم باقی مانده از زیبایی‌های این بنا است.

کاخ دروازه

کاخ بارعام یا کاخ پذیرایی کوروش

این کاخ در بخش شمالی مجموعه پاسارگاد قرار گرفته است. کاخی با یک تالار بزرگ و هشت ستون، چهار ایوان، دو اتاق و چند بخش دیگر که هریک شکوه و عظمت خاص خود را دارد. متاسفانه در حال حاضر از هشت ستون این کاخ تنها یک ستون آن سالم باقی مانده که ارتفاعی در حدود 10 متر دارد. پس از آسیب‌های فراوان به این مجموعه در زمان اتابکان، سایر ستون‌های کاخ بارعام برای ساخت مسجدی اطراف آرامگاه کوروش به آنجا منتقل شده است.

کاخ پذیرایی یا کاخ بارعام

تالار اصلی کاخ بارعام با چهار ورودی به چهار ایوان آن راه پیدا می‌کرده است. درگاه‌ها و ستون‌های تالار هم در زمان خود از سنگ سیاه ساخته شده بود و طرح‌هایی از پای انسان و عقاب روی آن حک بوده است. به نظر می‌آید طرح‌های نقش بسته در این کاخ از معنای و طرح‌های ملل دیگر الهام گرفته است.

طرح های روی دیوارهای کاخ

اکنون، بازدیدکنندگان می‌توانند با تهیه بلیط از بخش‌های مختلف این منطقه دیدن کنند و با آن‌ها عکس بگیرند. راهنماهای زیادی در شهر پاسارگاد وجود دارند و اطلاعات کاملی را درباره آن دراختیار شما قرار خواهند داد. بیشتر بخش‌های نام برده شده از این شهر به خرابه تبدیل شده‌اند و فقط ویرانه‌هایی از آن‌ها به یادگار مانده است. با این حال هنوزهم نمی‌توان از شکوه و عظفمت شهر پاسارگاد چشم‌پوشی کرد.

ویژگی‌های معماری پاسارگاد

این شهر در زمان خود معماری خاص و منحصربه‌فردی داشته و با قدم گذاشتن در آن، تاحد زیادی متوجه این موضوع خواهید شد. مدارک و شواهد باستان‌شناسی بیان‌گر آن است که کوروش قصد داشته علاوه‌بر مشرف بودن به باغ، بتواند منطقه‌ای سرسبز از بیرون باغ را هم تماشا کند.

در ساخت ساختمان‌های منطقه باستانی پاسارگاد از مصالحی مانند سنگ، آجر، خشت و چوب استفاده شده است. خشت خام برای پر کردن حفره‌های دیوار و لایه‌گذاری روی سکوها در نظر گرفته شده بود. همچنین چوب برای گرفتن سقف بناها مورد استفاده قرار می‌گرفت؛ به طوری که بعضی قسمت‌ها از تنه‌های کلفت درختان سرو استفاده شده است. جالب آن که ملات این مصالح هم نوعی قیر طبیعی بوده که از نفوذ آب جلوگیری می‌کرد.

آجرهای سازه‌های مجموعه پاسارگاد، 45 سانتی‌متر طول، 22 سانتی‌متر عرض و 5.5 سانتی‌متر قطر دارد. همچنین برای ساخت این شهر از مصالحی مانند سنگ آهکی و سنگ کبود سیاه مرمری استفاده شده، اما درصد استفاده از آن‌ها کمتر از دیگر مصالح بوده است.

آخرین مرحله از ساخت‌وساز و معماری پاسارگاد به سنگ‌های زینتی آن می‌رسد. برای زیبایی لایه بیرونی بناهای پاسارگاد از سنگ آهکی سفید شبیه مرمر، سنگ سخت کبود و سنگ سیاه استفاده شده است. هرچند دو سنگ آهکی مرمرین و کبود همچنان با دوام باقی مانده‌اند، اما بافت سنگ سیاه به کار رفته در این معماری کاملا از هم گسسته شده است.

خرابه های مانده از آرامگاه کوروش

وضعیت آب و هوا و بهترین زمان بازدید از این منطقه

تابستان‌های این منطقه بسیار گرم خواهد بود و ممکن است نتوانید گرمای شهر پاسارگاد را در این فصل تحمل کنید. روزهای اندکی از زمستان این منطقه بسیار سرد می‌شود و در بقیه روزها، دمای آن متعادل‌تر است. با توجه‌به توضیحات داده شده، می‌توان نتیجه گرفت که بهار و پاییز بهترین زمان بازدید از پاسارگاد شیراز محسوب می‌شود.

در این بازه زمانی، شرایط جوی استان فارس در بهترین حالت ممکن قرار می‌گیرد و به ‌همین ‌دلیل امکان بازدید از این مجموعه برای شما فراهم خواهد شد. در فصل زمستان ممکن است در این شهر باران یا حتی برف ببارد. در فصل بهار به‌ دلیل آزاد بودن فضای اطراف پاسارگاد، احتمال وزش باد تا حد زیادی افزایش می‌یابد، اما از اواسط این فصل دیگر خبری از باد نیست و بدون هیچ‌ مشکلی می‌توانید از این شهر باشکوه دیدن کنید.

توجه داشته باشید که هرچه به اواخر پاییز نزدیک‌تر می‌شوید، احتمال سرد شدن هوا و بارش باران نیز افزایش می‌یابد، پس بهتر است، مهر یا آبان را برای بازدید از این منطقه انتخاب کنید. 7 آبان ماه هرسال، افراد زیادی برای ادای احترام به کوروش کبیر به پاسارگاد می‌روند. شما هم می‌توانید در این زمان با یک تیر دو نشان زده و علاوه ‌بر رفتن به آرامگاه این پادشاه بزرگ، از دیگر بخش‌ها و دیدنی‌های پاسارگاد هم بازدید کنید.

پاسارگاد شیراز

هزینه و ساعات بازدید پاسارگاد شیراز

این شهر یکی از اصلی‌ترین مناطق برای علاقه‌مندان به فرهنگ چندین ساله ایران محسوب می‌شود. اگر می‌خواهید از شهر پاسارگاد بازدید کنید، باید بین ساعات 8 تا 17:30 در زمستان و 8 تا 19 در تابستان به این منطقه ‌تاریخی بروید. هزینه بازدید از پاسارگاد برایدر بهار 1400  هرنفر 5000 تومان اعلام شده است. گردشگران خارجی برای بازدید از این شهر باید 50000 تومان پرداخت کنند.

پاسارگاد شیراز

پاسارگاد شیراز کجاست؟

این منطقه فاصله‌ای حدودا 82 کیلومتری با تخت‌جمشید و 135 کیلومتری با مرکز شهر شیراز دارد. منطقه پاسارگاد در سطح جهانی از شهرت زیادی برخوردار بوده و افراد زیادی از سرتاسر جهان برای تماشای آن، به استان فارس سفر می‌کنند. در مسیر اصفهان شیراز، در فاصله 21 کیلومتری از سعادت شهر، به یک جاده فرعی خواهید رسید. این جاده 4 کیلومتر طول دارد و انتهای آن، شما به مجموعه تاریخی پاسارگاد می‌رسید.

جاهای دیدنی شیراز

آدرس پاسارگاد شیراز در گوگل مپ

اگر به این منطقه و پایتخت باستانی سفر کردید، فراموش نکنید همه روح و حواس خود را ببرید. سفر به پاسارگاد شیراز به شرطی بهترین تجربه خواهد بود که هنگام حضور در منطقه بتوانید شکوه گذشته بنا، جریان زندگی و قدرت پنهان پشت معماری و عظمت آن را درک کنید.

اگر شما هم به این دشت زیبا سفر کرده‌اید، نظرتان را درباره آن با ما درمیان بگذارید.

ممکن است به این مطالب نیز علاقمند باشید
ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.