جاهای دیدنی ملایر

جاهای دیدنی ملایر یعنی پایتخت تمدن ایران زمین

آشنایی با بهترین جاهای دیدنی ملایر

همه جاهای دیدنی ملایر را نمی‌توانم در یک مقاله جا بدهم چون زیاد هستند. خیلی خلاصه بگویم، ملایر نماد تمدن ایران پیش از تاریخ و بهشت زمان معاصر بر روی ایران زمین است. درست است که هنوز خیلی‌ها ملایر را به عنوان مقصد گردشگری قبول ندارند و جاهای دیدنی همدان معروف‌ترند، اما واقعیت این است که تک‌تک جاهای تاریخی ملایر، دیدنی های طبیعی ملایر و جاهای تفریحی ملایر به خاطر ویژگی‌های منحصربه‌فردی که دارند برای گردشگران تجربه‌ای فراموش نشدنی از سفر به ملایر را رقم می‌زنند.

هنوز که هنوز است، خیلی‌ها از قدمت تمدن ملایر خبری ندارند. مثلا ارگ باستانی نوشیجان که از مهم‌ترین جاذبه های گردشگری ملایر است، یادگاری از دوره مادهاست. ملایر در زمان مادها پایتخت تمدن ایران بوده و حتی شواهد تاریخی نشان می‌دهد که قدمت این منطقه بیشتر از این حرف‌ها هم است و به دوره ایران پیش از تاریخ می‌رسد. خلاصه که امروز در مجله علی بابا تصمیم گرفتم هم کمی تاریخ ملایر را برایتان ورق بزنم و هم بهترین جاهای دیدنی ملایر را به شما معرفی کنم.

ملایر کجاست؟
ملایر یکی از شهرهای تاریخی است که واقع در استان همدان و غرب ایران است.
بهترین گزینه‌های طبیعت‌گردی در ملایر کدام است؟
برای طبیعت‌گردی در ملایر می‌توانید به منطقه حفاظت شده لشگردر، غار دره فراخ، منطقه پیرواشه، غار کسب، غار قجر آب، آبشار بام و … بروید.
بهترین مراکز خرید سوغاتی در ملایر کدام‌ است؟
بازار ملایر بهترین مکان برای خرید سوغات ملایر است.
معروف‌ترین پارک و مرکز تفریحی ملایر کدام است؟
پارک سیفیه، مینی ورلد، دریاچه کوثر ملایر، بام ملایر برخی از معروف‌ترین پارک‌ها و مراکز تفریحی ملایر هستند.
بهترین جاهای تاریخی و دیدنی ملایر کدام است؟
تپه باستانی نوشیجان، منطقه پیرواشه، قلعه گوراب، قلعه سلیمان خان بوربور، موزه لطفعلیان (موزه ملایر)، مقبره سیف الدوله، مسجد ننج، بازار ملایر و … از جاذبه‌های تاریخی ملایر است.

جاهای دیدنی ملایر: جاذبه‌های طبیعی

طبیعت‌گردی در ملایر یکی از تجربه‌های فراموش‌نشدنی از جاهای دیدنی ملایر برای گردشگران است. خیلی‌ها جاهای دیدنی طبیعی ملایر را نمی‌شناسند و وقتی برای اولین بار سفر به ملایر را تجربه می‌کنند از دیدن طبیعت بکر و بی‌نظیر ملایر شگفت‌زده می‌شوند.

این شهر از سرانه فضای سبز بالایی برخوردار است و جاذبه های طبیعی ملایر همدان به قدری زیبا هستند که همه گردشگران را مسحور خود می‌کنند. در ادامه باهم سری به بعضی از جاهای دیدنی طبیعی ملایر می‌زنیم.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

– منطقه حفاظت شده لشگردر ملایر

یکی از دیدنی های طبیعی ملایر، منطقه حفاظت شده لشگردر از جاهای دیدنی ملایر است. طبیعت لشگردر به قدری بکر و خاص است که با کلمات نمی‌توانم از زیبایی آن برایتان بگویم. وجود پوشش گیاهی و گونه‌های جانوری علت اصلی تبدیل لشگردر به منطقه حافظت شده است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

اگر شما هم مثل من از تماشای طبیعت و عکاسی از جاهای دیدنی ملایر لذت می‌برید، بازدید از لشگردر را به برنامه سفرتان به ملایر اضافه کنید. در این منطقه می‌توانید انواع زیادی از گیاهان دارویی را پیدا کنید. بعضی از این گیاهان دارویی عبارتند از: کنگر، پونه، کاسنی، شیرین بیان، ریواس و بارهنگ

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

همچنین، در منطقه حفاظت شده لشگردر ملایر درخت‌های انجیر، بادام کوهی، زالزالک، سماق و زرشک هم دیده می‌شوند. اگر خواستید به منطقه حفاظت شده لشگردر بروید حتما کفش راحت و سبک بپوشید، ضدآفتاب بزنید و از کلاه و عینک آفتابی استفاده کنید. البته این را هم بگویم چادر زدن در این منطقه ممنوع است. هنگام بازدید از لشگردر حسابی مراقب باشید تا آسیبی به طبیعت و جاهای دیدنی ملایر در این منطقه زیبا وارد نکنید.

آدرس منطقه حفاظت شده لشگردر ملایر

اگر قصد سفر به ملایر و بازدید از جاهای دیدنی ملایر را دارید می‌توانید بلیط قطار ملایر یا بلیط اتوبوس ملایر را از سایت علی بابا تهیه کنید؛ وقتی به ملایر رسیدید باید به سمت بزرگراه ملایر اراک بروید و بعد از طی کردن حدود ۳۳ کیلومتر به منطقه حفاظت شده لشگردر ملایر می‌رسید.

لوکیشن منطقه حفاظت‌ شده لشگردر روی گوگل مپ

– غار دره فراخ

غار دره فراخ از جاهای دیدنی ملایر غاری معمولی نیست. همین معمولی نبودن باعث شده گردشگران سختی رد شدن از این غار تنگ و تاریک را تحمل کنند. اما سوال اینجاست که در انتهای غار چه چیزی در انتظارتان است؟ ابتدا اجازه دهید کمی از مشخصات غار برایتان بگویم و بعد برسیم به جواب سوال.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

غار دره فراخ از جاهای دیدنی ملایر نزدیک روستای جوزان و در ارتفاع ۲۲۲۰ متری از سطح دریا قرار دارد. ابعاد دهانه غار دره فراخ حدود ۸۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر است. ارتفاع کم گلوگاه دهانه ورودی، رد شدن از غار را سخت کرده و باید به صورت خمیده از آن عبور کنید. داخل غار پر از گِل و لای و لغزنده است، چون از سقف آن آب می‌چکد.

پس حتما کفش مناسب بپوشید. بعد از پایین رفتن از پله‌ها، آنچه که در انتهای غار منظر شماست را خواهید دید؛ برکه‌ای فوق‌العاده که تماشای آن ارزش عبور سخت از غار دره فراخ را دارد.

آدرس غار دره فراخ

آدرس غار دره فراخ واقع در همدان، ۱۸ کیلومتری جنوب شرق ملایر، روستای جوزان ملایر، در جاده جوراب گماسا است.

– غار کسب؛ از جاذبه های طبیعی ملایر

یکی از جاذبه های طبیعی ملایر غار کسب است. غار کسب از جاهای دیدنی ملایر در زیر تپه‌ای بزرگ و دور از چشم پنهان شده؛ به همین دلیل است که به آن نهانگاه هم می‌گویند. چون غارها با تاریخ گره خورده‌اند، همیشه باعث تحریک حس کنجکاوی گردشگران شده‌اند. اگر عاشق طبیعت‌گردی، تاریخ و کمی هیجان هستید، این جای دیدنی ملایر مناسب شماست!

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Rokna

غار کسب از جاهای دیدنی ملایر به صورت طبیعی از راهروهای طولانی و کوتاه به صورت شبکه‌ای تشکیل شده است. در میان این راهروها چند اتاقک و چند چاه منتهی به آب را می‌توانید ببینید. به محض اینکه قدم به داخل غار می‌گذارید بادی خنک از دل تاریک غار نوازش‌تان می‌کند. وجود چند هواکش و روزنه‌های ضعیفی از نور، محیط غار را مرموزتر کرده است.

آدرس غار کسب

برای بازدید از غار کسب ملایر باید به ۲۶ کیلومتری ملایر بروید و از آنجا وقتی به ۷ کیلومتری شرق روستای جوکار رسیدید وارد روستای کسب شوید.

لوکیشن غار کسب ملایر روی گوگل مپ

– تالاب آق‌گل ملایر؛ خانه‌ای امن برای مهاجران

در میان جاهای دیدنی ملایر، تالاب آق‌گل به همراه پوشش گیاهی خاص و منظره چشم نواز کت کوه جایی عالی برای عکاسی و تنفس اکسیژن خالص است. مردم محلی به تالاب آق‌گل، تالاب کرد خورد و تالاب همدان هم می‌گویند. اگر می‌خواهید از تماشای پرندگان مهاجر و پوشش گیاهی در زیباترین حالت لذت ببرید پاییز، پادشاه فصل‌ها را برای سفر انتخاب کنید.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

این تالاب از جاهای دیدنی ملایر تقریبا پناهگاه ۵۰ گونه پرنده مهاجر از قفقاز، اسکاندیناوی، سیبری و روسیه است. تالاب آق‌گل ملایر در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌ و شکار در این منطقه ممنوع است.

بهترین زمان بازدید از تالاب آق گل ملایر اواخر پاییز تا اوایل بهار است. بهار و تابستان فصل مناسبی برای بازدید از تالاب نیست. سطح آب تالاب آق‌گل در فصول بهار و تابستان کم می‌شود و رو به خشکی می‌رود.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

آدرس تالاب آقگل

تالاب آقگل ملایر بین استان مرکزی و همدان، در ۲۵ کیلومتری شمال غرب شهر خنداب قرار دارد. آدرس تالاب آق‌گل ملایر در شهرستان اسلامشهر آق‌گل،‌ جاده توتل، تالاب آق گل است.

لوکیشن تالاب آق گل ملایر روی گوگل مپ

– سد کلان از جاهای دیدنی ملایر

بزرگ‌ترین سد استان همدان سد کلان از جاهای دیدنی ملایر است. آب سد کلان از مناطق کوهستانی لرستان سرچشمه می‌گیرد. هدف اصلی ساخت سد کلان تأمین آب آشامیدنی شهر ملایر، آب کشاورزی روستاها و جلوگیری از طغیان آب و سیل بوده است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

وجه تسمیه سد کلان از جاهای دیدنی ملایر به خاطر وجود روستایی به نام کلان و رودخانه کلان در بالادست سد است. نام‌های دیگر سد کلان ملایر، سد کُلان و سد کلون است. این سد به جز اینکه آب ملایر را تامین می‌کند، تبدیل به محل تفریح گردشگران و مردم محلی شده است.

آدرس سد کلان

برای بازدید از سد کلان باید به شهرستان ملایر و جاده اراک بروید. آدرس دقیق سد کلان ملایر را می‌توانید از طریق لینک زیر بر روی نقشه ببینید.

لوکیشن سد کلان روی گوگل مپ

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

– تپه گونسپان (پاتپه)

قدمت تپه گونسپان از جاهای دیدنی ملایر به هزاره سوم قبل از میلاد می‌رسد. این تپه در دل خود یادگاری‌های زیادی از قبل مادها تا دوره قاجار دارد. گونسپان به خاطر نزدیکی به روستای پاتپه، به اسم پاتپه معروف است. متاسفانه قسمت پایینی تپه باستانی گونسپان (پاتپه) بعد از آبگیری سد کریم خان در وسط آب فرو رفت. احتمال می‌رود تپه مادی کاملا غرق شود و این اثر ارزشمند تاریخی برای همیشه از بین برود.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

آدرس تپه گونسپان

تپه گونسپان (پاتپه) در شهرستان ملایر و جاده اراک قرار دارد.

لوکیشن تپه گونسبان روی گوگل مپ

جاهای دیدنی ملایر: جاذبه‌های تاریخی

اگر اهل تاریخ و تمدن هستید، ملایر یکی از بهترین انتخاب‌ها برای شماست.

– شهر زیر زمینی سامن؛ شهری مرموز در زیر زمین

شهر زیر زمینی سامن  از جاهای دیدنی ملایر بیش از ۳ هکتار مساحت و حدود ۳ تا ۶ متر عمق دارد. جالب است بدانید که تا قبل از سال ۱۳۸۴ هیچ کس از وجود شهر زیر زمینی سامن خبر نداشت! این شهر مرموز به طور اتفاقی وقتی که مخابرات استان همدان در حال کشیدن کابل فیبر نوری از زیر زمین بود کشف شد!

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

شهر زیر زمینی سامن از جاهای دیدنی ملایر حدود ۲۵ اتاق، چند سالن و راهرو دارد که به یکدیگر راه دارند. گروهی از باستان‌‏شناسان و کارشناسان مرمت بعد از جستجو، داخل این اتاق‌ها اسکلت‌هایی مربوط به دوره اشکانی پیدا کردند که در کنار آن‌ها هدیه‌هایی هم دیده می‌شد.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

تمام این شهر زیرزمینی تاریخی  به شکل عجیبی با دست کنده شده و به دست انسان ساخته شده است! باستان‌شناسان می‌گویند هسته اولیه شهر متعلق به قبل از دوره اشکانیان است؛ شهر در طول چند دوره تاریخی گسترش داده شده است. شهر زیر زمینی سامن از جاهای دیدنی ملایر در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و می‌توانید از فاز اول آن بازدید کنید.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

سیستم امنیتی این شهر دستکند واقعا جالب است! برای بستن ورودی و خروجی شهر در مواقع اضطراری از درپوش سنگی استفاده می‌کردند. طراحی درپوش‌ها به نحوی است که وقتی روی دریچه‌ها قرار می‌گیرند نفوذ به داخل غیر ممکن می‌شود.

نکته جالب این است حتی در گذشته هم انگار مردم عادی آن دوره از وجود این شهر زیر زمینی از جاهای دیدنی ملایر بی‌خبر بودند و این مکان توسط افراد خاص استفاده می‌شد.

آدرس شهر زیرزمینی سامن

برای بازدید از شهر زیر زمینی سامن باید به استان همدان، ملایر، سامن بروید. شهر پنهان تاریخی در بلوار شهدا، رجایی و نزدیک به اقامتگاه شهر پنهان سامن قرار دارد.

لوکیشن شهر زیر زمینی سامن ملایر همدان روی گوگل مپ

– یخچال میرفتاح؛ یادگار پادشاهان قاجاری

یخچال میرفتاح از جاهای دیدنی ملایر و از آثار ملی ایران است که در گذشته برای نگهداری یخ استفاده می‌شد. چون اسم سازنده یخچال میرفتاح بود، یخدان با این اسم معروف شده است. یخدان میرفتاح بنایی گنبدی به شکل پلکانی و از جنس آجر و سنگ است. سطح خارجی بنا با خاک رُس سفید رنگ و لایه زیر آن از داخل و خارج با خشت عایق شده تا گرمای کمتری جذب کند.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Rokna

قدمت این یخچال از جاهای دیدنی ملایر به دوره قاجار می‌رسد. در آن دوره چون خبری از برق نبود، در مناطق مختلف ایران این یخچال‌ها استفاده می‌شدند. ضخامت دیوارهای یخچال میرفتاح ملایر تقریبا ۹۲ سانتیمتر می‌شود. ارتفاع یخچال از سطح تا منبع ذخیره یخ ۴ متر و از سطح زمین تا گنبد ۱۲ متر است. یخچال میرفتاح ملایر دو ورودی دارد.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Yjc

ورودی دهلیزی شکل یخچال مخصوص تخلیه یخ و ورودی دیگر با پله به محل برداشت یخ هدایت می‌شود. متاسفانه قسمتی از این بنا در اثر بارش باران در فروردین ۹۸ خراب شد که قرار بود بازسازی شود.

آدرس یخچال میرفتاح

آدرس یخچال میرفتاح در مسیر ۲ کیلومتری جاده ملایر به بروجرد و بلوار ۱۵ خرداد قرار داد.

لوکیشن یخچال میرفتاح ملایر روی گوگل مپ

– خانه و موزه لطفعلیان؛ جاهای دیدنی ملایر

خانه لطفعلیان از جاهای دیدنی ملایر در اواخر دوره قاجار ساخته شده و یکی از آثار ملی ایران است. فضای این موزه حال و هوای خاص خودش را دارد. به محض قدم گذاشتن به داخل خانه انگار به گذشته سفر کرده‌اید. از حیاط قدیمی و دل‌انگیر آن گرفته تا اندرونی، همه و همه تداعی‌گر بخشی از تاریخ ایران هستند. شیشه‌های رنگی خانه لطفعلیان با انعکاس نور خورشید مثل رنگی‌کمانی زیبا چشم‌های هر بیننده‌ای را جادو می‌کنند.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

در دوره فتحعلیشاه قاجار، مالک خانه لطفعلیان، مصدق الممالک نام داشته است. او به خاطر فامیل بودن با دربار، از معماران حرفه‌ای قاجاری برای ساخت خانه‌اش استفاده کرده بود. به همین دلیل این بنا معماری خاصی دارد. خانه و موزه لطفعلیان ۲ طبقه است و سقف طبقه همکف با طاق‌های آجری مزین شده است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

حوض‌خانه جذاب‌ترین قسمت این بنای قاجاری است. حوض‌های سنگی و جریان آب قنات باعث شده خانه و موزه لطفعلیان از هوای بسیار خنک و مطبوعی در فصل‌های گرم داشته باشد. خانه لطفعلیان بازسازی شده و حالا به عنوان موزه ملایر از جاهای دیدنی ملایر با هدف آشنایی گردشگران با تاریخ و فرهنگ مردم ملایر دایر است.

بازدید از این اثر تاریخی برای عموم آزاد است. همچنین، سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری شهرستان ملایر در این محل قرار دارد.

آدرس خانه لطفعلیان

خانه لطفعلیان در ملایر، خیابان شهید مصطفی خمینی، کوچه شهید علیرضا شهبازیان قرار دارد.

لوکیشن خانه موزه لطفعلیان روی گوگل مپ

– قلعه پری ملایر؛ یادگار دوره زندیه

قلعه پری از جاهای دیدنی ملایر یا قلعه بلنده، منطقه‌ای باستانی در روستای پری (پیروز) است. روستای پیروز (پری) محل تولد کریم‌خان زند و یادگار دوره زندیه است. قلعه پری را اولین بار مهندس حکیمی در سال ۱۳۴۹ کشف کرد.

روی تپه پری قبرهایی وجود دارند که قدمت آن‌ها به هزاره اول میلادی می‌رسد. نوع سنگ قبرها و طرح‌های روی آن‌ها از دلایل خاص بودن این جاذبه تاریخی است. حدود ۱۵۰ قبر باستانی در قلعه پری وجود دارد که جنس سنگ آن‌ها آذرین و به شکل مستطیل هستند.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

طرح‌های حکاکی شده روی سنگ قبرهای زنان زندیه به شکل شانه، آینه، مهر، تسبیح و جانماز هستند. روی قبرهای مردها هم طرح قلیان، خنجر، تفنگ و اسب دیده می‌شود.

سیستم آبرسانی قلعه پری یکی دیگر از شگفتی‌های این جاذبه تاریخی است. مهندسی آبرسانی قلعه پیروز ملایر شباهت زیادی به حمام فین کاشان دارد.

آدرس قلعه پری

قلعه پری ملایر در ۲۰۰ متری جاده آسفالت اراک – ملایر قرار دارد.

لوکیشن قلعه پری ملایر روی گوگل مپ

– آتشکده نوشیجان

آتشکده نوشیجان از جاهای دیدنی ملایر مهم‌ترین اثر باقی مانده از دوران حکومت مادها است. این آتشکده بالای تپه طبیعی نوشیجان قرار دارد و قدیمی‌ترین نیایشگاه خشتی ایران محسوب می‌شود.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

آتشکده نوشیجان به سه دوره فرهنگی تقسیم شده که به ترتیب زیر هستند:

  • طبقه اول متعلق به مادها
  • دوم هخامنشیان
  • سوم اشکانیان
جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

این آتشکده از جاهای دیدنی ملایر را می‌توانید در مسیر سفر به همدان و قبل از ورود به شهر ملایر ببینید. آتشکده نوشیجان اولین آتشکده‌ای است که در فضای بسته ساخته شده و تا به امروز مشابه آن کشف نشده است.

آدرس آتشکده نوشیجان

آدرس آتشکده نوشیجان در همدان، ملایر، منطقه شوشاب و جاده تپه نوشیجان است.

لوکیشن آتشکده نوشیجان روی گوگل مپ

– قلعه باستانی انوج؛ جاهای دیدنی ملایر

قلعه انوج از جاهای دیدنی ملایر با قدمت ۸۰۰۰ ساله، چه فراز و نشیب‌هایی که به خود ندیده است! این قلعه از جنس خشت و گل، در بالای تپه‌ای در روستای انوج برای جلوگیری از نفوذ دشمن ساخته شده است. اطراف قلعه چند غار و تونل دیده می‌شود.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

این تونل‌ها انگار راهی اضطراری برای فرار و مخفی شدن در زمان حمله دشمن بودند. اگرچه امروز فقط خرابه‌ای از قلعه باستانی انوج باقی مانده، اما بازدید از آن برای علاقه‌مندان به جاهای تاریخی هنوز هم لذت‌بخش است!

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

آدرس قلعه باستانی انوج

برای رسیدن به قلعه باستانی انوج باید به همدان سفر کنید. آدرس قلعه باستانی انوج در ۳۵ کیلومتری جنوب غرب ملایر، در روستای انوج است.

لوکیشن قلعه باستانی انوج روی گوگل مپ

– برج خانقلی؛ دیدنی های تاریخی ملایر

برج خانقلی یکی از آثار ملی ایران و از جاهای دیدنی ملایر است که در دوره ایلخانیان ساخته شده و قدمت آن تقریبا به ۷۰۰ سال قبل می‌رسد. شهر سامن در کل چهار برج دیده‌بانی داشته که برای محافظت و دفاع از شهر استفاده می‌شد و برج خانقلی یکی از این برج‌های مهم محسوب می‌شد. مصالح به کار رفته در ساخت برج خانقلی ملایر در طبقات ۳ و ۴ خشت و گل است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

در طبقات ۱ و ۲ از مصالح بومی به نام چینه استفاده کرده‌اند. این برج از جاهای دیدنی ملایر در ابتدا ۴ طبقه بوده؛ ولی در دوران جنگ جهانی اول طبقه بالای برج با حمله روس‌ها توسط توپ خراب شده است. قطر پایه‌های برج خانقلی ملایر حدود ۱۵ متر است. بدنه برج در هر طبقه سوراخ‌هایی دارد که برای تیراندازی به دشمنان استفاده می‌شدند.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

آدرس برج خانقلی

آدرس برج خانقلی در شهرستان ملایر، شهر سامن، خیابان امام، خیابان فارابی، محله چاله خانقلی واقع است.

لوکیشن برج خانقلی روی گوگل مپ

– برج بید کرپه از جاهای دیدنی ملایر

برج بید کرپه از جاهای دیدنی ملایر در گذشته برای دیده‌بانی تفنگچی‌ها استفاده می‌شد. این برج در روستای بید کرپه، از توابع بخش زند، قرار دارد. علت ساخت برج بید کرپه حفاظت منطقه از حمله افرادی بود که به خاطر خشکسالی و گرسنگی مناطق مرکزی ایران را غارت می‌کردند. برج دیده‌بانی کرپه ملایر در ۵ طبقه و از سنگ و آجر و ملات گل ساخته شده است. ورودی برج از طبقه دوم است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Malayercht

طبقه سوم همکف پشت بام محسوب می‌شود که با استفاده از نردبان موقت به طبقات بالاتر راه دارد. استفاده از نردبان موقت به این علت است که اگر غارتگران موفق به فتح بارو می‌شدند، تفنگچی‌ها می‌توانستند به طبقات بالا فرار کنند و نردبان را جمع کنند. در این صورت غارتگران نمی‌توانستند به آن‌ها آسیب برسانند. طبقات پایین برج به عنوان انباری مورد استفاده قرار می‌گرفت.

آدرس برج بید کرپه

برای بازدید از برج بید کرپه باید به ۴۰ کیلومتری جنوب ملایر و روستای بید کرپه وسطی بروید.

لوکیشن برج بید کرپه روی گوگل مپ

جاهای دیدنی ملایر: جاذبه‌های مذهبی

اگر دوست دارید کمی حس‌وحال معنوی تجربه کنید، این جاهای دیدنی ملایر را از دست ندهید.

– مسجد سیفیه

مسجد سیفیه در دوره قاجار به دست سلطان محمد میرزا سیف الدوله (پسر عضددوله فرزند شاه قاجار) ساخته شده است. این مسجد شباهت زیادی به مسجد دولت‌شاه کرمانشاه دارد. شبستان مسجد سیفیه ملایر از ۱۲ طاق گنبدی آجری ساخته شده و شبستان ستون‌دار آن ۵ متر ارتفاع دارد. مسجد سیفیه از جاهای دیدنی ملایر با نام مسجد پارک سیفیه ملایر شناخته می‌شود.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Iranbekr

آدرس مسجد سیفیه

مسجد سیفیه ملایر در منطقه پارک سیفیه و محله پاسداران ملایر قرار دارد. برای بازدید از مسجد سیفیه به میدان دکتر بابک، خیابان سهراب زند، خیابان ارشاد بروید.

لوکیشن مسجد سیفیه ملایر روی گوگل مپ

– مسجد شیخ الملوک یا مسجد جامع ملایر

مسجد شیخ الملوک از جاهای دیدنی ملایر با نام مسجد جامع ملایر شناخته می‌شود. این مسجد از آثار دوره قاجار است که در محدوده بازار ملایر قرار دارد. از سمت ورودی بازار شیخ الملوک کتیبه‌ای تاریخی در بالای درب مسجد جامع ملایر نظرتان را به خود جلب می‌کند. کتیبه نشان می‌دهد که مسجد در سال ۱۲۲۶ هـ. ق. توسط شیخ الملوک (پسر نهم فتحعلی شاه قاجار، شیخ علی میرزا ملقب به شیخ الملوک) ساخته شده است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Iranbekr

در دوره قاجار شیخ علی میرزا به مدت ۲۶ سال حاکم ملایر و تویسرکان بود. سبک معماری مسجد جامع ملایر در عین سادگی، خاص و تداعی‌گر بناهای قاجاری است. مسجد جامع ملایر قبلا دو شبستان با قدمت و سبک ساخت متفاوت داشت که به جای آن‌ها یک تالار به سبک جدید ساخته شده است.

«گنبدخانه»، قسمت اصلی مسجد شیخ الملوک از جاهای دیدنی ملایر است که در ضلع جنوبی صحن قرار دارد. محراب مسجد با کتیبه مقرنس و کاشی کاری تزیین شده است. مسجد جامع ملایر در تاریخ ۱۰ آبان ۱۳۵۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آدرس مسجد شیخ الملوک

آدرس مسجد جامع شیخ الملوک در ملایر، خیابان شهدا، جنب بازار کفاش‌ها واقع است.

لوکیشن مسجد شیخ الملوک روی گوگل مپ

– آرامگاه حضرت یوشع بن نوح

آرامگاه یوشع بن نوح یکی دیگر از دیدنی های ملایر است که در میان بعضی از مردم محلی با نام مقبره بابا حسین یا دد حسین شهرت دارد. قدمت بنای برج مقبره بابا حسین ملایر به قرون ۶ تا ۸ هجری قمری برمی‌گردد. این مقبره محل دفن یکی از پیامبران قوم بنی اسرائیل است و در گذشته برای مردم یهودی ساکن ملایر اهمیت زیادی داشت.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

معماری بنا از بیرون به شکل ۱۲ ضلعی و از داخل ۸ ضلعی است. مقبره بابا حسین که نام دیگر آرامگاه یوشع بن نوح است، از نوع برج مقبره‌های گنبد مخروطی است. طاق نماهای داخلی هر یک از اضلاع برج مقبره در قاب مستطیلی شکل قرار دارند. این قاب‌های مستطیلی با آجرکاری برجسته ایجاد شده‌اند.

آدرس آرامگاه حضرت یوشع

برای بازدید از آرامگاه حضرت یوشع بن نوح از جاهای دیدنی ملایر باید به ۳۰ کیلومتری جنوب غرب ملایر، جاده ملایر بروجرد، کیلومتر ۲۰ روستای یونس به روستای کمربنه بروید. مقبره حضرت یوشع بن نوح، که نام دیگر آن برج آرامگاه بابا حسین است، در روستای سیاه کمر قرار دارد.

لوکیشن آرامگاه حضرت یوشع بن نوح روی گوگل مپ

جاهای تفریحی ملایر

اگر هم اهل تفریح و جاهایی برای خوش‌گذرانی هستید، جاهای تفریحی ملایر را امتحان کنید.

– مینی ‌ورلد یا جهان کوچک ملایر

همیشه دنیای مینیاتوری کارتون‌ها برای ما آدم‌ها خیالی و جذاب بوده است! حالا تصور کنید در شهر ملایر خودمان می‌توانیم معروف‌ترین جاذبه‌های گردشگری ایران و جهان را کنار هم در پارک مینی ورد (به معنی جهان کوچک) از نزدیک ببینیم! در پارک جهان کوچک ملایر قرار است ۱۳۸ جاذبه تاریخی ملی و جهانی در مقیاس کوچک به نمایش گذاشته شوند.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

مجموعه مینی‌وُرلد از جاهای دیدنی ملایر ۴۸ هکتار وسعت دارد و مهم‌ترین پروژه‌ گردشگری ملایر است. تاکنون ۹۰ المان آن ساخته و نصب شده است. با شروع چهارمین جشنواره ملی مبل و منبت، در روز پنجشنبه ۸ تیر ماه سال ۱۴۰۲، آبنمای ریتمیک مجموعه تفریحی مینی‌ وُرلد (جهان کوچک) بهره‌برداری شد.

پارک مینی‌ورلد ملایر همانند «پنجره‌ای رو به جهان» است. مینی وورلد چهارمین نوع از پارک‌های این سبکی در دنیا و اولین در خاورمیانه محسوب می‌شود. سی و سه پل اصفهان، آرامگاه خیام، پل ورسک، آرامگاه حافظ، تخت جمشید، معبد پارتنون یونان، برج کج پیزا، برج ایفل و شاهکارهای تاریخی دیگر را در مقیاس یک دهم می‌توانید در این پارک ببینید.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

اگر به عکاسی از سوژه‌ها یا عکس انداختن با سوژه‌ها علاقه دارید در سفر به همدان بازدید از این پارک را از دست ندهید. ایده جهان کوچک یا پارک مینیاتوری از جاهای دیدنی ملایر ابتدا در کشورهای ژاپن، بلژیک و چین پیاده شد و بسیار مورد استقبال قرار گرفت. بعضی از امکانات رفاهی مینی ورلد ملایر عبارتند از: کافی‌شاپ، رستوران، تاکسی سرویس، نمازخانه، سرویس بهداشتی و نیمکت‌هایی برای استراحت.

آدرس پارک مینی ورلد

آدرس مینی ‌ورلد ملایر یا جهان کوچک ملایر در استان همدان، شهرستان ملایر، بلوار انقلاب، بلوار بیات، کیلومتر یک بلوار نبوت، مینی ورلد خاورمیانه است.

لوکیشن مینی‌ ورلد یا جهان کوچک ملایر روی گوگل مپ

– مجموعه تفریحی بام ملایر

بام ملایر یا آبشار بام ملایر یکی از محبوب‌ترین جاهای دیدنی ملایر در میان مردم بومی و گردشگران است. بام ملایر نزدیک پارک سیفیه و در مرتفع‌ترین منطقه ملایر قرار دارد. امکانات مجموعه تفریحی بام ملایر عبارتند از: شهربازی سرپوشیده، دیوار صعود سنگی، آبشارهای مصنوعی رستوران و کافی‌شاپ.

مجموعه تفریحی بام ملایر مثل دهکده‌ای توریستی انوع امکانات تفریحی را در خود جای داده است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

آدرس بام ملایر

آدرس مجموعه تفریحی بام ملایر در همدان، ملایر، بلوار پاسداران، میدان سپاه، پایین دامنه کوه گرمه، خیابان نوبهار، مقابل دانشگاه آزاد اسلامی قرار دارد.

لوکیشن بام ملایر روی گوگل مپ

– دریاچه مصنوعی کوثر

مجموعه تفریحی سیاحتی کوثر از جاهای دیدنی ملایر درست در قسمت ورودی شهر ملایر قرار دارد. این مجموعه به خاطر دریاچه‌ای که دارد با نام دریاچه کوثر معروف شده است. دریاچه مصنوعی کوثر ۲ هکتار وسعت دارد. امکانات تفریحی رفاهی مجموعه کوثر شامل سکوی چشم انداز دریاچه کوثر، قایق سواری، آبشار، باغ پرندگان، مسجد کوثر، سرویس بهداشتی، مجموعه فرهنگی، کافه و رستوران است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

همچنین، امکانات تفریحی رفاهی بیشتری در بخش‌های دیگر مجموعه گردشگری کوثر در حال آماده‌سازی هستند. وقتی به ملایر رسیدید می‌توانید برای رفع خستگی در دریاچه مصنوعی کوثر توقف کنید؛ چون این دریاچه در ورودی شهر قرار دارد.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

آدرس دریاچه مصنوعی کوثر

آدرس دریاچه مصنوعی کوثر در همدان، ملایر، بلوار بهشتی، میدان کوثر است.

لوکیشن دریاچه مصنوعی کوثر ملایر همدان روی گوگل مپ

– پارک سیفیه ملایر

پارک سیفیه از جاهای دیدنی ملایر توسط یکی از نوه‌های فتحعلی شاه به نام عبدالمحمد میرزا سیف‌الدوله (که زمانی حاکم ملایر بود)، در سال ۱۳۰۴ احداث شد. این پارک یکی از قدیمی‌ترین پارک‌های ایران است. بوستان سیفیه مسجد، بنایی که محل سکونت سیف‌الدوله بوده‌، مقبره سیف الدوله، دو استخر، حوضچه‌ و آبنما دارد.

دریاچه مصنوعی، شهر بازی، سینمای ۴ بعدی، جنگل مصنوعی روی تپه‌ها، و پارکینگ از دیگر امکانات این بوستان است که در چند سال اخیر به آن اضافه شده است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

نحوه طراحی پارک، چنارهای سر به‌فلک‌کشیده قدیمی و ترکیب فضای سرسبز و آثار تاریخی، نشان دهنده تمدن و شکوه فرهنگ ایران در گذشته است. معماری پارک سیفیه ملایر، که قبلا باغ سیف الدوله نام داشت، به سبک باغ‌های ایرانی دوره قاجار است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

تامین آب پارک از طریق قناتی در ۸ کیلومتری زرک انجام می‌شود. این قنات از جاهای دیدنی ملایر را مقنیان یزدی از کوه‌های مجاور ملایر به پارک سیفیه رسانده‌اند. مجموعه باغ تاریخی سیفیه و مقبره سیف الدوله با عنوان باغ ایرانی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده‌اند. نام دیگر پارک سیفیه، باغ تاریخی سیفیه است.

آدرس پارک سیفیه ملایر

آدرس باغ سیفیه در استان همدان، ملایر، بلوار پرستار واقع است.

لوکیشن پارک سیفیه ملایر روی گوگل مپ

مراکز خرید ملایر

خرید همیشه تفریحی جدا نشدنی از سفر است؛ به ویژه برای خانم‌ها می‌توان گفت که لذت‌بخش‌ترین قسمت سفر خرید است. برای خرید در ملایر می‌توانید سری به بازار ملایر بزنید و یا اینکه به مرکز خرید تندیس ملایر و مرکز خرید میلاد نور از جاهای دیدنی ملایر بروید. در ادامه مراکز خرید ملایر را به شما معرفی می‌کنم.

– بازار از جاهای دیدنی ملایر

بازار ملایر همیشه برای گردشگران جذابیت خاصی دارد. یکی از جاهای دیدنی ملایر که هیچ گردشگری بازدید از آن را از دست نمی‌دهد بازار ملایر است. در این بازار از شیر مرغ تا جون آدمیزاد پیدا می‌شود! بازار ملایر بهترین محل برای خرید سوغاتی ملایر و یادگاری است. در این بازار می‌توانید لباس‌های محلی، شیرینی‌های مخصوص شهر ملایر، صنایع دستی و هر چیزی که دوست دارید را با قیمت مناسب بخرید.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

فقط فراموش نکنید که هنگام بازدید از بازار ملایر کفش راحت بپوشید؛ چون قرار است ساعت‌ها در میان مغازه‌های تاریخی بازار ملایر پیاده‌روی کنید. این بازار از یک بازار اصلی و دو بازار فرعی تشکیل شده است.

همچنین، چند سرا و تیمچه در بافت قدیمی شهر دارد. در بازار تاریخی ملایر می‌توانید از ۲ کاروانسرایی که در راسته بازار هستند دیدن کنید. این کاروانسراها عبارتند از کاروانسرای میرفتاح که به کاروانسرای حلاج‌ها معروف است و کاروانسرای شیخ‌الملوکی که قدیمی‌ترین کاروان‌سرای این بازار است.

جاهای دیدنی ملایر

عکس از: سایت Google Maps

بخش‌های مختلف بازار ملایر به ترتیب زیر هستند:

راسته شیخ‌الملوک، بازار خان، بازار مهر علیخان، بازار کفاش‌ها، سرای میرفتاح، سرای خان، چهارسوق بزرگ و کوچک بازار و زورخانه بابک (تیمچه).

ساعت کاری این بازار از جاهای دیدنی ملایر همه ‌روزه از ساعت ۸:۰۰ تا ۱۸:۰۰ است و دارای امکاناتی مثل سرویس بهداشتی، مسجد و رستوران است. اما بهتر است بدانید که محدوده بازار ملایر همیشه شلوغ است و ممکن به سختی جای پارک پیدا کنید.

آدرس بازار ملایر

بازار ملایر در استان همدان، شهر ملایر، خیابان بروجردی قرار دارد.

لوکیشن بازار ملایر روی گوگل مپ

– مرکز خرید تندیس ملایر

یکی از بهترین مراکز خرید ملایر، مرکز خرید تندیس یا پاساژ تندیس از جاهای دیدنی ملایر است. در مرکز خرید تندیس ملایر می‌توانید پوشاک، کیف و کفش، انواع لوازم آرایشی و بهداشتی و وسایل مورد نیاز خود را با قیمت مناسب بخرید.

راهنمای سفر به ملایر

عکس از: سایت Wikipedia

آدرس مرکز خرید تندیس ملایر

مرکز خرید تندیس ملایر در همدان، ملایر، خیابان برق پایین (شهید طلوعی) قرار دارد.

لوکیشن مرکز خرید تندیس ملایر روی گوگل مپ

– مرکز خرید میلاد نور ملایر

در سفر به ملایر اگر قصد خرید سوغاتی و یا پاساژ گردی داشتید می‌توانید به مرکز خرید میلاد نور بروید. مرکز خرید میلاد نور ملایر یکی از بهترین مراکز خرید ملایر و از دیدنی های ملایر است.

اگر بعد از خرید زمان اضافه داشتید می‌توانید به پارک چمران از جاهای دیدنی ملایر که در نزدیکی مرکز خرید است بروید و در آنجا کمی استراحت کنید و نفسی تازه کنید. همچنین، رستوران شقایق ۲ و رستوران مادر خوب دو تا از رستوران‌های خوب ملایر هستند که نزدیک مرکز خرید میلاد نور قرار دارند. پمپ بنزین یاس هم از امکانات دیگر نزدیک به پاساژ میلاد نور ملایر است.

آدرس مرکز خرید میلاد نور ملایر

مرکز خرید میلاد نور در محله مطهری ملایر، خیابان سعدی، خیابان خیام قرار دارد.

لوکیشن مرکز خرید میلاد نور روی گوگل مپ

توصیه‌هایی برای سفری خاطره‌انگیز به ملایر

  • در بازدید از جاهای تاریخی ملایر و جاذبه های طبیعی ملایر کفش راحت بپوشید، همراه خود آب آشامیدنی، کلاه و عینک آفتابی ببرید.
  • اگر به منبت و مبل علاقه دارید می‌توانید در جشنواره سالانه ملایر که در فصل تیر ماه برگزار می‌شود شرکت کنید.
  • برای بازدید از غارهای ملایر و طبیعت‌گردی با راهنمای سفر بروید.
  • بازار تاریخی ملایر بهترین جا برای خرید سوغات بعد از بازدید از جاهای دیدنی ملایر است.

در انتها اینکه، جاذبه های گردشگری ملایر خیلی زیاد هستند و در این مطلب از مجله علی بابا سعی کردم مهم‌ترین‌ها را معرفی کنم. به هر جای این کره خاکی که سفر می‌کنید در حفاطت از طبیعت و آثار تاریخی کوشا باشید. چون هم جاذبه‌های طبیعی و هم جاذبه‌های تاریخی میراث نسل‌های آینده هستند.

اگر قبلا از جاهای دیدنی ملایر بازدید کرده‌اید و یا اگر به ملایر سفر کردید خوشحال می‌شوم تجربه سفر خود را برای علی بابایی‌ها هم تعریف کنید.

اشتراک گذاری

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

20 دیدگاه

  1. یه ملایری می‌گوید

    وقتی ملایر بزگترین قطب منبت ایران رو داراست؛ لازم بود در مورد بازار مبل و منبت ملایر هم مختصری توضیح بدین
    سپاس از شما دوست عزیز

  2. ص _ ن می‌گوید

    بسیاری عالی بود.

  3. ایوب کرمانشاهی می‌گوید

    واقعا آفرین به این میگن معرفی جامع.کرمانشاه هستیم خوبه نزدیکیم.حتما ان شااله خواهیم رفت

  4. حمید فراهانی می‌گوید

    تشکر از نویسنده مقاله.بسیار کامل وجامع بود.اابته از کوه سرده وکوه گرمه یادی نکردید از تپه پری زنگنه هم نگعتید .ار انگور وشیره ملایر که اصلا نگفتید اما برای یک غیر ملایر خوب بود.نمره شما ۱۷ می باشد.با سپاس

    1. مهدی می‌گوید

      احسنت بر شما..
      داشتم نظرات رو می‌خوندم و اشکم جاری شد..یه لحظه دلم برا زادگاهم و تمام خاطراتم تو ملایر تنگ شد..

  5. حمید می‌گوید

    ماِل آیر یعنی خانه اریایی ها و مل آگر یعنی تپه های آتش که جهت چاپارها روشن میشده.
    زنده باد سرزمین پدرانم ملایر عزیز.

  6. حمید می‌گوید

    من فرزند خاک پاک سرزمین مال آیر یا مل آگر هستم.نفرمودید ملایر در اواخر قاجار دولت اباد نام داشت ودر دوره پهلوی اول نام ملایر به خود گرفت.ازتپه های قدیمی یک دیگر در ابتدای روستای حسین آباد شاملو‌ درجاده تویسرگان است که معروق به قلعه دامون می باشد.

  7. حمید آل طه می‌گوید

    اثربخشی وجودمتبرک یوشع بن نوح(یهودان اسحاقی) براین خطه اینکه ازمردم ملایرمیپرسیم (اهل کجایی ومیگن ،ملایری) ونمیگن همدانیم.

  8. ر.روزبهانی می‌گوید

    باسلام و تشکر فراوان از زحمااات نویسنده گرامی . تمام اطلاعات نویسنده صحیح است و مطمینا شهر ملایر (زادگاهم) مورد پسند و علاقه گردشگران خواهد بود و مقبول خواهد افتاد. حتما حتما به شهر توریستی و ییلاقی ملایر سفر داشته باشین پشیمون نخواهید شد.

  9. حمید می‌گوید

    ملایر بخوبی معرفی شده اماغارها خیلی حرفه ای برای عموم نیست مابقی جاهای دیدنی ملایراست باافتخار ملایریم
    امید وارم باسفربه ملایر خوش باشید
    هرجایی ارزش یک باردیدن رادارد

  10. علی می‌گوید

    مراکز خرید که گفتین دو تا پاساژ ساده هست که ارزش معرفی نداره. تپه های تاریخی هم که گفتین واقعا حرفی برای گفتن ندارن و مخروبه هستن. غارها هم در حد آماتور هستن. نه نورپردازی ندارن و خیلی هم خطرناکن. مردم رو با غارنوردی ملایر به کشتن ندین لطفا.

  11. محمد می‌گوید

    مراکز خرید که گفتین دو تا پاساژ ساده هست که ارزش معرفی نداره.تپه های تاریخی هم که گفتین واقعا حرفی برای گفتن ندارن و مخروبه هستن. غارها هم در حد آماتور هستن. نه نورپردازی ندارن و خیلی هم خطرناکن. مردم رو با غارنوردی ملایر به کشتن ندین لطفا.

  12. گودرزی می‌گوید

    ممنون از راهنمایی های خوب و کامل شما

  13. سحر می‌گوید

    با سلام عکسهای مربوط به مرکز خرید میلاد نور و تندیس برای ملایر نیست و مربوط به همدان است لطفا اصلاح بفرمایید .ممنونم

    1. avatar-image
      تحریریه علی‌بابا می‌گوید

      سلام سحر عزیز 🙂
      ممنون از نکته‌سنجی شما.

    2. یه بنده خدا می‌گوید

      اتفاقا جفتشون مال ملایرن

  14. م هاشمی می‌گوید

    با سلام و عرض ادب ممنونم که به شهر زیبا و کوچک ما پرداختید من با اینکه بعلت درس و کار ۲۵ سال است از شهرم دور هستم ولی عاشقانه دوستش دارم و هر تعطیلی برای دیدن پدر و مادر و شهرم راهی ملایر میشوم و با افتخار پدر و مادرم از خانواده های اصیل ملایر هستند .سلامت و پاینده باشید

  15. هبه می‌گوید

    لطف کردین مابه زیارت امامزادگان ملایرومقبره یوشع ابن نوح هم رفتیم البته بسختی پیداش کردیم ولی دوباربه قصدزیارت حام وسام سلام الله علیهم رفتیم که متاسفانه هردوباردرارامگاه بسته بود ملایرشهرزیبایی است خداوندازبلایاحفظش کنه آمین

  16. میرزایی می‌گوید

    شهر ملایر رو عالی توصیف کردید من مطلبی در خصوص صنایع دستی ، برند جهانی مبل ومنبت و بازار مبل ندیدم

    1. حمید می‌گوید

      جای تاسف است.که شما ندیده های خودرا به دبار عدم نسبت می دهید.لااقل بگویید لاادری .بهتر است.

×
هتل‌های تخفیف‌دار زود پُر می‌شوند!
اگر می‌خواهید پیشنهادهای ویژه هتل‌های این منطقه را برایتان بفرستیم، روی این دکمه بزنید.
درخواست شما با موفقیت ثبت شد