بازارهای سنتی ایران

بهترین بازارهای سنتی ایران ؛ گذاری در دل تاریخ و تجارت

بازارگردی، یکی از جذاب‌ترین فعالیت‌هایی است که در طول سفر انجام می‌دهیم. بازارهای سنتی، جدا از مساله خرید و پیدا‌کردن سوغاتی، محلی شگفت‌انگیز برای شناخت بیشتر فرهنگ اقوام و سنت‌های آنها است. اکثر شهرهای ایران، یک بازار سنتی معروف دارد که همیشه شلوغ و پر رفت‌وآمد است. اما بهترین بازارهای سنتی ایران در کدام شهرها واقع شده‌اند؟در این مقاله قصد داریم تا بهترین بازارهای سنتی ایران را به شما معرفی کنیم. با ما در علی بابا همراه باشید.

اهمیت بازار در تاریخ ایران

بازار در گذشته نه‌چندان دور تاریخ ایران، یکی از مهمترین مراکز اجتماعی به حساب می‌آمده است. بسیاری از تحولات مهم سیاسی و اجتماعی، از بازار شروع می‌شد و به باقی بخش‌های جامعه تسری پیدا می‌کرد. بازار، بستر اکثر ارتباطات اجتماعی بود و مردم به بازار، نه فقط به عنوان محلی برای داد و ستد و خرید کالا، که به عنوان محلی برای شنیدن اخبار و صحبت درباره اتفاقات و ارتباطات اجتماعی نگاه می‌کردند. به همین دلیل، بازار میان مردم ارزش بالایی داشت.

در همه شهرهای ایران، می‌توانید بازارهای سنتی پیدا کنید که قدمت زیادی دارند. معماری زیبا و منحصر به‌ فرد بازارهای ایرانی، آنها را به یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری ایران تبدیل کرده‌است. اکثر بازارهای سنتی معروف و مشهور در شهرهای مناطق مرکزی جمع شده‌اند. اما سایر نقاط ایران هم از این جاذبه‌های توریستی خالی نیستند. در ادامه با بهترین بازارهای سنتی ایران آشنا می‌شویم.


جستجو و رزرو تور در علی بابا


معرفی معروف ترین بازارهای سنتی ایران

۱. بازار سنتی تبریز

بازار سنتی تبریز از بازارهای سنتی ایران

وقتی از بازارهای سنتی ایرانی صحبت می‌کنیم، بازار سنتی تبریز اولین جایی است که باید به یاد بیاوریم. بهترین و معروف‌ترین بازار سنتی ایران، در تبریز جا خوش کرده است. جایی که از آن به عنوان بزرگترین بازار سنتی سرپوشیده جهان یاد می‌شود.

بازار تبریز، در مجموعه‌ای به مساحت حدود یک کیلومتر مربع بنا شده است. این بازار 11 دالان، 20 راسته، 25 تیمچه، 35 سرا و 6500 مغازه دارد. فکرش را بکنید! انبوه مغازه‌ها و آدم‌هایی که هرروز در این بازار تردد می‌کنند بسیار خیره‌کننده و جالب توجه است.

معروف‌ترین راسته بازار تبریز، راسته طلافروش‌ها است. قدمت بنای فعلی بازار تبریز به اوایل دوره قاجار می‌رسد. بازار تبریز در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌ است.

۲. بازار سنتی اصفهان

بازار سنتی اصفهان

برای یک دستمال قیصریه را به آتش نمی‌کشند! حتما این مثل را زیاد شنیده‌اید. قیصریه، معروف‌ترین بازار سنتی اصفهان است و آنقدر زیباست که واقعا حیف است اگر قرار باشد که روزی نباشد. این بازار زیبا در میدان نقش جهان واقع شده است. سردرد ورودی بازار قیصریه، بقایای کاشی‌کاری زیبایی از نماد برج قوس وجود دارد. دلیل آن اینست که در گذشته مردم اصفهان اعتقاد داشتند که بنای شهر در این برج گذاشته شده‌است.

بازار قیصریه به مسجد جامع می‌رسد. اما در انتها به بازار عرب‌ها ختم می‌شود. شما می‌توانید مساجد و بناهای جالبی را در امتداد بازار مشاهده کنید که از دوره‌های مختلف تاریخی به یادگار مانده‌اند. تیمچه‌ها و حجره‌های قدیمی، آدم‌هایی که هرروز به بازار رفت‌وامد می‌کنند و صنایع دستی که هنر دست بهترین هنرمندان اصفهانی است، از جمله جذابیت‌های بازار قیصریه است.

۳. بازار سنتی کاشان

بازار سنتی کاشان از بازارهای سنتی ایران

بازارهای سنتی آنقدر زیبا هستند که واقعا به سختی می‌شود اسم یکی از آنها را به عنوان زیباترین بازار نام برد. اما بازار سنتی کاشان، از جمله زیباترین بازارهای سنتی ایران است. معماری زیبای این بازار و وجود کارونسرا و بناهای زیبا در امتداد آن، باعث شده است تا این صفت را به بازار سنتی کاشان بدهیم. قدمت بازار کاشان هم مانند اکثر بازارهای سنتی ایران به دوره صفوی می‌رسد. هرچند اوج خرید و فروش و رفت‌وآمد در بازار کاشان، از دوره قاجاریه و رونق تجارت بوده است.

ویژگی مهم بازار کاشان، قرارگیری آن در منطقه پررفت‌وآمد و تاریخی است. بناهای معروفی مانند خانه بروجردی ها در اطراف بازار کاشان قرار گرفته‌اند. کاروان‌سراهای متعددی هم که در بازار کاشان قرار دارند، از دیگر دلایل جذابیت این بازار هستند. معروف‌ترین راسته بازار کاشان، بازار مسگرها است. کاروان‌سرای نو و کاروان‌سرای میرپنج از معروف‌ترین کاروان‌سراهای بازار کاشان هستند که خوب است موقع دیدن بازار، از آنها هم بازدید کنید.

۴. بازار سنتی یزد

بازار سنتی یزد از بازارهای سنتی ایران

یزد از آن شهرهایی است که به خاطر تاریخ دور و درازش، بازارهای سنتی زیادی دارد. دراقع اگر عاشق بافت سنتی و بازارهای تاریخی و سنتی هستید، یزد بهشت شماست. بازارهای خشتی یزد با معماری مخصوص این شهر و بادگیرهای زیبایش، در همه نقاط بافت تاریخی دیده می‌شوند. معروف‌ترین بازار تاریخی یزد، بازار خان است. این بازار که قدمت آن به دوره افشاریه می رسد، درواقع طویل‌ترین بازار یزد هم هست.

اما یزد بازارهای دیگری هم دارد. بازار پنجه‌علی، قیصریه، زرگری، علاقبندی، ملا اسماعیل، چیت‌سازها، دروازه مهریز، صدری، افشار و مسگری هم از جمله بازارهای سنتی یزد هستند که به جز بازار قیصریه، متعلق به دوره زندیه هستند.

اما بازار قیصریه، از زیباترین بازارهای یزد است. احتمالا عکس بازار قیصریه را زیاد دیده باشید. ویژگی خاص بازار قیصریه، درهای چوبی حجره‌ها است که هنگام تعطیلی بازار، ظاهر شکیل و یک‌دستی به آن می‌بخشد.

۵. بازار سنتی اراک

بازار سنتی اراک از بازارهای سنتی ایران

بازار سنتی اراک، بااینکه شهرت زیادی ندارد از متفاوت‌ترین بازارهای سنتی ایران است. این بازار که تاریخی به قدمت شهر اراک دارد، در واقع استراتژیک‌ترین محل شهر بوده‌ است.

بازار اراک در قرن سیزدهم هجری قمری احداث شد. بنای آن به صورتی بود که بتوان از همه دروازه‌های شهر وارد آن شد و دقیقا چارسوق بازار، میدان مرکزی شهر باشد. معماری بازار اراک هم از زیباترین معماری‌های بازار ایران است. بازار اراک را براساس مدلی متقارن بنا کرده‌اند. جوری که همه گوشه‌های بازار با یکدیگر تقارن دارند و جلوه زیبایی به بنای این بازار بخشیده‌اند.

کشاورزی قوی اطراف شهر اراک و تولید فرش، مهمترین علت رونق بازار اراک بوده‌است. امروزه هم این بازار زیبا، پررونق و شلوغ است. بازار اراک چندصد مغازه و حدود 30 تیمچه و راسته دارد که در شاخه‌های مختلف فعالیت دارند.

۶. بازار سنتی قزوین

بازار سنتی قزوین

شاید برایتان جالب باشد که بدانید بازار قزوین، از قدیمی‌ترین بازارهای ایران است. قدمت بازار سنتی قزوین به حدود هزار سال پیش می‌رسد. البته بنای فعلی بازار قزوین در دوره صفویه و قاجاریه تکمیل شد. بعد از انتخاب قزوین به عنوان پایتخت ایران در دوره صفوی، میدان بزرگی در قزوین بنا شد که تبدیل به بستر اصلی بازار آن شد. این میدان، بعدتر به الگویی برای احداث میدان نقش جهان تبدیل شد. البته دیگر از آن میدان خبری نیست اما بازار قزوین، با معماری زیبای ایرانی-اسلامی خود، پس از گذشت قرنها همچنان زیبا و پابرجاست.

زیباترین قسمت بازار قزوین که نباید آن را از دست بدهید، سرای سعدالسلطنه است که به ثبت ملی هم رسیده است. کاشی‌کاری‌ها و معماری زیبای این سرای بازار قزوین، هر بیننده‌ای را مبهوت خودش می‌کند. از طرفی دیگر، بازار قیصریه با سقف‌های قوسی شکل مرتفع خودش هم از زیباترین قسمت‌های بازار قزوین است. خلاصه که بازار قزوین از آن دست بازارهایی است که با همه گمنامی‌اش، می‌تواند از هر بیننده‌ای، دلبری کند.

۷. بازار سنتی کرمانشاه

بازار سنتی کرمانشاه از قدیمی ترین بازارهای سنتی ایران

داستان ساخت بازار سنتی کرمانشاه، به تاریخ احداث گمرک غرب در این شهرستان می‌رسد. یعنی چیزی در حدود 150 سال پیش و در دوره قاجار. بازار کرمانشاه در همان دوره، یکی از بی‌رقیب‌ترین و بزرگترین بازارهای خاورمیانه بود و رونق زیادی داشت. امروزه به بازار سنتی کرمانشاه که در بافت تاریخی این شهر قرار دارد، تاریکه بازار می‌گویند. جالب‌ترین چیزی که توجه هر بیننده‌ای را در بدو ورود به تاریکه‌ بازار به خود جلب می‌کند، پارچه‌های رنگارنگ و زیبایی است که در همه نقاط به چشم می‌خورد. این پارچه‌های زیبا، همان پارچه‌هایی هستند که در دوخت لباس کردی از آنها استفاده می‌شود.

بازار سنتی کرمانشاه، در کنار مسجد تاریخی عمادالدوله و حمام شهباز خان قرار دارد. درواقع با رفتن به سمت بازار، با یک تیر دونشان زده‌اید. هم از بازار و محصولات دستی و سنتی کرمانشاه بازدید کرده‌اید و هم آثار تاریخی بافت سنتی شهر را دیده‌اید. یادتان نرود که موقع گشت زدن در تاریکه بازار کرمانشاه،  شیرینی‌های سنتی و لذیذ این شهر، مانند کاک و شیرینی خرمایی را هم بخرید و از طعم بی‌نظیر آنها لذت ببرید.

۸. بازار سنتی چابهار

بازار سنتی چابهار

سیستان و بلوچستان، یکی از جذاب‌ترین استان‌های ایران برای سفر و گشت و گذار است. مردم مهربان و خونگرم، سواحل بی‌نظیر مکران، طبیعت جذاب و بازارهای پررونق سنتی، از دلایلی هستند که می‌توانند دل هر عشق سفر را ببرند. در این میان، چابهار، بندر جنوبی این استان، جایگاه ویژه‌ای میان شهرهای این استان دارد. اگر گذارتان به چابهار افتاد، بازارهای محلی و سنتی آن را از دست ندهید.

بازارهای سنتی چابهار خیلی شبیه سایر بازارهایی که در این مقاله درموردشان صحبت کردیم نیستند. فرم بازارهای سنتی چابهار، معمولا به صورت روباز است و محصولاتی هم که در آنها به فروش می رسد، با محصولات سایر بازارهای سنتی ایران فرق دارند. جدا از پاساژهای شلوغ منطقه آزاد، بازارهای سنتی چابهار مانند بازار بلک‌ها، عمدتا محل جذابی برای خرید و فروش انواع ادویه‌ها، خوراکی‌های بومی استان سیستان و بلوچستان و قهوه و شکلات است. همین تفاوت در شکل و شمایل و محصولات به فروش رسیده، ویژگی مهم این بازارها است. توصیه میکنم اگر به چابهار رفتید، حتما به بازارهای جذاب بومی‌های این بندر زیبا سر بزنید تا به حرفم برسید.

۹. بازار ته‌لنجی

بازار ته‌لنجی

دسته دیگری از بازارهای سنتی معروف ایران، بازار ته‌لنجی نام دارد. این دسته بازارها که عمدتا در بنادر جنوبی دیده می‌شوند، بدون شک برای عاشقان خرید، بهشت به حساب می‌آیند. ملوان و خدمه لنج‌های باری می‌توانند کالاهایی را در هر سفر تجاری تا سقف معینی بدون پرداخت عوارض گمرکی با خودشان به ایران بیاورند. به این حق در اصطلاح ته‌لنجی گفته می‌شود. درست حدس زدید. بازار ته‌لنجی‌ها، همانجاییست که بسیاری از آنها با فروش این کالاها درآمدی در کنار کار اصلی‌شان کسب می‌کنند. بازار ته‌لنجی‌های بندرعباس و بازار ته‌لنجی‌های بوشهر، معروف‌ترین بازار ته لنجی در جنوب ایران هستند. خلاصه که اگر دوست داشتید به بازاری بروید که بتوانید از شیر مرغ تا جان آدمیزاد را در آنجا پیدا کنید و با قیمت مناسب بخرید، حتما باید به بازار ته‌لنجی‌ سربزنید.

۱۰. بازارهای روز شمال ایران

بازارهای روز شمال ایران

بازارهای روز شمال ایران را حتما می‌شناسید. بازارهایی که معمولا صبح‌ها رونق بیشتری دارند و در ایام خاصی از هفته تشکیل می‌شوند. بازارهای روز را می‌توانی در هر شهر شمالی پیدا کنید. فقط باید بدانید که در کجای شهر و چه روزی تشکیل می‌شوند. مردم خوش اخلاق و مهربانی که به خرید یا فروش محصولات کشاورزی و دامی خود میپردازند، بوی خوش سبزی‌ها و میوه‌جات محلی و ترکیب رنگ‌‌های جذاب درکنار هم، از مهمترین ویژگی‌های بازارهای روز در شمال ایران است. بازارهای روز شمال ایران هم معمولا روباز هستند و اکثر فروشندگان، روی چرخ دستی یا زمین به فروش محصولات خودشان می‌پردازند.

شاید سه بازار آخری که از آنها به عنوان معروف‌ترین بازارهای سنتی ایران نام بردیم، شباهت چندانی به بازارهای سنتی ایرانی و معماری خاص‌شان نداشته‌ باشند. اما ویژگی‌های متمایز فرهنگی و شکل خاص فروش و محصولات درمعرض فروش در این بازارها، به آنها ارزشی متفاوت می‌بخشد. آداب و سنت مختص هر نقطه ایران، باعث ایجاد شکلی متفاوت از روابط انسانی و فرهنگی میان مردم آن نواحی شده‌ است. بنابراین، بازار مختص هرناحیه، انعکاسی از فرهنگ مردم آن منطقه است و زیبایی منحصربه فردی دارد. توصیه می‌کنم در گشت‌وگذارهای شهری‌تان، بازار همان شهر را، فارغ از اینکه چه شکلی دارد یا چه محصولاتی در آن به فروش می‌رسند، به خاطر شکل خاص روابط انسانی در فرهنگ‌های متفاوت و تماشای صنایع دستی هر شهرستان تماشا کنید.

  • اشتراگذاری

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *