همه چیز درباره مسجد سلیمانیه استانبول را بدانید

هر پادشاه برای نشان دادن قدرت و عظمتش کار خاصی انجام می‌دهد. جنگ‌ها و پیروزی‌های پی‌درپی به‌ تنهایی برای جاودانه کردن اسم سلطان سلیمان کافی بودند؟ شاید آری؛ اما این پادشاه عثمانی برای نشان دادن قدرتش و زنده نگه‌داشتن اسمش یک برنامه دیگر هم داشت. مسجد سلیمانیه استانبول به دستور پادشاه روی یکی از هفت‌تپه شهر ساخته شد و تراسی که در پشت مسجد قرار دارد، منظره‌ای چشم‌نواز از شاخ طلایی و تنگه بسفر را نشان می‌دهد.

این مسجد ساخته شد تا سلطان سلیمان حتی پس از مرگش هم بتواند به سرزمینش فرمانروایی کند. می‌خواهید بدانید چه موقع این مسجد ساخته‌شده و چه کسی معماری آن را بر عهده داشته است؟ در این مقاله همه چیز را درباره مسجد سلیمانیه استانبول خواهیم گفت.

تاریخچه مسجد سلیمانیه استانبول

برنامه‌ریزی برای ساخت مسجد سلیمانیه به قرن شانزدهم هجری برمی‌گردد. این مسجد روی تپه سوم استانبول ساخته‌شده است. انتخاب این مکان می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد.

شاید سلطان می‌خواسته پس از مرگش هم فرمانروای غیابی استانبول باشد. حتی ممکن است سلطان می‌خواسته با این روش مسجد را به آسمان نزدیک‌تر کند تا دعاها در آن زودتر مستجاب شود. درهرصورت، انتخاب مکان ساخت مسجد بر عهده سلطان سلیمان بوده و چه در سرش می‌گذشته که مسجد را روی تپه ساخته، خدا می‌داند.

پایه‌های اولیه مسجد سلیمانیه استانبول در سال 1550 میلادی گذاشته شد و ساختن آن هفت سال طول کشید تا سرانجام در سال 1557 میلادی از این مسجد بزرگ رونمایی شد و آن را افتتاح کردند.

مسجد سلیمانیه استانبول

انتخاب لقب دومین مسجد استانبول برای مسجد سلیمانیه کاری شایسته بود. چراکه بعد از مسجد ایاصوفیه، این مسجد ازنظر مساحتی از تمام مسجدهای سطح شهر بزرگ‌تر است.

این مسجد بزرگ حوادث تاریخی زیادی را از سر گذرانده است. آتش‌سوزی بزرگِ سال 1660 میلادی، دامنش را تا مسجد سلیمانیه رساند و به آن صدمات جدی وارد کرد. البته در زمان سلطان محمد چهارم بخش‌های آسیب‌دیده‌ ترمیم شد تا مسجد سلیمانیه همچنان نگینی در میان جاذبه‌ های استانبول بدرخشد. با این‌ وجود، رگه‌هایی از سبک معماری باروک در اثر بازسازی در مسجد دیده می‌شد که طرح اولیه آن را تغییر داده بود.

دومین صدمه در سال 1766 میلادی به این مسجد تاریخی وارد شد. این بار زلزله عزمش را جزم کرده بود که مسجد سلیمانیه را به یک اثر تاریخی که تنها در تاریخ اسمش آمده تبدیل کند. تعمیرات پس‌ از این زلزله مسجد را احیا کرد؛ اما معماری اولیه آن دستخوش تغییرات جدی‌­تر شد و مسجد سلیمانیه دیگر آن مسجد سابق نشد.

صدمات جدی مسجد سلیمانیه استانبول به همین دو بار ختم نشد. در زمان جنگ جهانی دوم حیاط مسجد به مکانی برای انبار اسلحه و مهمات تبدیل‌ شده بود. با آتش گرفتن مهمات جنگی، ضربه سوم به این بنای شگفت‌انگیز وارد شد و چیزی نمانده بود که مسجد سلیمانیه به‌طور کامل از بین برود؛ اما دوست‌داران معماری، بازهم در سال 1956 میلادی مسجد سلیمانیه را احیا کردند تا آثار تاریخی ترکیه را تمام و کمال حفظ کنند.

ترک‌ها در سال 2013 میلادی پل مترو هالیچ را افتتاح کردند تا قدرت و توانایی مهندسین این کشور را درزمینه معماری به رخ جهانیان بکشند. اگرچه این پل زیبا به یک بخش جدایی‌ناپذیر از لیست جاذبه‌ های ترکیه تبدیل‌ شده و حتی پایش تا فیلم‌های مشهور ترکیه رسیده، اما صدمات جبران‌ناپذیری به نمای شمالی مسجد وارد کرده است. شاید روزی به‌اندازه‌ای سازه‌های مدرن در این مکان بنا شود که حتی توریست‌ها هم مسجد سلیمانیه را به دست فراموش بسپارند، گذر زمان صحت درستی یا نادرستی این فکر را روشن می‌کند.

مسجد سلیمانیه استانبول

 معمار مسجد سلیمانیه استانبول کیست؟

پس از آشنایی با تاریخچه مسجد سلیمانیه، نوبت به معماری خاص این بنا می‌رسد. حتما علاقه‌مند شده‌اید که بدانید چه کسی این اثر تاریخی شگفت‌انگیز را خلق کرده است. طراحی و ساخت این بنای تاریخی را معمار سینان (Mimar Sinan)، یکی از مشهورترین معمارهای حکومت 620 ساله امپراتوری عثمانی بر عهده داشته است.

معمار سینان به‌ عنوان مهندس ارتش خدمت می‌کرد، تا این‌که قرعه به نامش خورد و به‌عنوان «معمار ارشد سلطنتی» منصوب شد. سینان این سمت را برای 50 سال حفظ کرد و در دوران حکومت سلطان سلیم دوم و سلطان مراد سوم هم معمار ارشد قصر بود.

سخت‌کوشی و تعهد سینان درزمینه پیشرفت در معماری زبانزد بود و بسیاری از برجسته‌ترین آثار تاریخی عثمانی به دست وی یا شاگردانش ساخته‌شده‌اند.

همه آنچه که باید برای سفر به استانبول بدانید در این راهنما وجود دارد.

سبک و سیاق معماری مسجد سلیمانیه

سینان برای ساخت مسجد سلیمانیه استانبول معماری اسلامی و بیزانس را ترکیب کرده است. بسیاری از قسمت‌های این مسجد مانند گنبد و منارها، یادآور کلیساهای بیزانس است.

ارتفاع بزرگ‌ترین گنبد مسجد 53 متر و قطر آن 26.5 است. گنبد این مسجد تنها نیست و در اطراف آن گنبدهای کوچک که بیشتر حالت تزئینی دارند دیده می‌شوند.

مسجد سلیمانیه چهار مناره 76 متری هم دارد. برایتان سوال پیش‌آمده که چرا چهار مناره؟ چرا سه یا پنج یا شش مناره برای این مسجد در نظر گرفته نشده؟ انتخاب چهار مناره بلند سلیمانیه با ده بالکن تصادفی و صرفا برای زیبایی نبوده است. بلکه این مناره‌ها رمز و راز خاصی دارند.

این طراحی ویژه نشان می‌دهد که سلطان سلیمان به‌عنوان دهمین پادشاه عثمانی، چهارمین امپراتوری است که پس از فتح قسطنطنیه به تخت نشسته است.

مسجد سلیمانیه استانبول

سه راه برای وارد شدن به مسجد سلیمانیه استانبول وجود دارد. یک راه این است که از طریق حیاط درونی مسجد وارد آن شوید. دو راه دیگر در حیاط بیرونی مسجد قرار دارند. با توجه به موقعیتی که دارید، نزدیک‌ترین راه را برای وارد شدن به مسجد انتخاب کنید.

مسجد سلیمانیه باوجود 138 پنجره، در طول روز تقریبا روشن و عرفانی است. البته که این پنجره‌ها بیشتر برای تزیین در نظر گرفته‌شده‌اند تا روشنایی فضای درونی مسجد.

موقع شب میزان نور مسجد به میزان قابل‌توجهی کاهش پیدا می‌کند. علت کم شدن نور می‌تواند به دلیل روشن بودن لوسترهای کم‌نور مسجد باشد. برای روشن‌تر شدن فضای مسجد می‌توانید از ترفندهای قدیمی استفاده کنید. باید 275 شمع را مانند گذشته در مکان‌های در نظر گرفته‌شده قرار داده و روشن کنید. این کار مسجد را مانند روز روشن می‌کند.

شاید به این فکر کنید که دود شمع‌ها ممکن است طراحی‌های زیبای مسجد را تیره‌وتار کند. نگران نباشید، معمار سینان برای این موضوع تدبیر خاصی در نظر گرفته. بالای درب ورودی مکانی در نظر گرفته‌شده که تمام دودهای حاصل از سوختن شمع‌ها را به سمت بیرون می‌فرستد.

معماری داخلی مسجد ساده‌تر از آن چیزی است که تصورش را بکنید. روی ستون‌ها هیچ نقش و نگار خاصی دیده نمی‌شود. زمین مسجد و ستون‌ها از سنگ مرمر سفید ساخته‌شده‌اند. این سادگی عظمت مسجد را چندین برابر می‌کند و در نگاه اول، حتی ممکن است آن را از مسجد ایاصوفیه هم بزرگ‌تر تصور کنید.

راستی این جاهای دیدنی استانبول را از دست ندهید.

مسجد سلیمانیه استانبول

جلوتر که می‌روید، کاشی‌های ایزنیک را می‌توانید در اطراف محراب مسجد بینید. این کاشی‌ها تنها این بخش را زینت داده‌اند تا محراب را با سایر قسمت‌ها متمایز کنند. کاشی‌های ایزنیک زمینه‌ای سفید دارند و الگویی مانند گل استنسیل مدام در آن‌ها تکرار شده است. رنگ‌های به‌کاررفته در این کاشی‌ها، اغلب آبی فیروزه‌ای، قرمز و مشکی هستند.

آیا قرار است سفر زمینی به استانبول داشته باشید؟ پس قبل از رفتن حتما مطالعه کنید.

در دو طرف محراب، کاشی‌های بزرگ گردی قرار دارند که سوره فاتحه قرآن روی آن‌ها نوشته شده است. با همه این‌ها، سینان سعی کرده که محراب را هم تا حد امکان ساده طراحی کند تا چشم‌نواز باشد.

نکته جالب‌توجه درباره این مسجد، توجه به طراحی آکوستیک است. با وجود این طراحی، صدای اذان و پیش‌نماز به‌ خوبی در مسجد طنین‌انداز می‌شود و نیاز به هیچ بلندگویی برای پخش صدا نیست. این طراحی خاص در آن دوران، صدا را به تمام قسمت‌های مسجد بزرگ سلیمانیه استانبول می‌رساند.

مسجد سلیمانیه استانبول

مقبره‌ های مسجد سلیمانیه

روزی که سلطان سلیمان دستور ساخت مسجد سلیمانیه استانبول را داد، خوب می‌دانست که آرامگاه ابدی‌اش در این مکان خواهد بود. شاید به همین دلیل سینان در طراحی و ساخت مسجد سنگ تمام گذاشته است. او می‌خواسته حتی روح سلطان سلیمان هم در محلی که شایسته اوست، فرمانروایی کند.

در ناحیه جنوبی مسجد، مقبره سلطان سلیمان و همسرش خرم سلطان و معمار سینان به چشم می‌خورد. البته که آرامگاه سینان از پادشاه و همسرش جدا است و در ضلع شمال غربی مسجد واقع‌شده است. مقبره هشت‌ضلعی سلطان و همسرش هم به صورت جداگانه ساخته‌شده‌اند.

این مقبره‌ها با استفاده از کاشی‌های ایزنیک که عده‌ای آن‌ها را با ارزش‌ترین سوغات استانبول می‌دانند تزیین‌شده‌اند. اینجا اولین جایی است که از کاشی‌های ایزنیک به­ رنگ سبز زمردی استفاده شده است. این رنگ بعدها به یکی از رنگ‌های محبوب در این کاشی‌ها تبدیل شد و به‌عنوان یک ویژگی مشترک آن‌ها در نظر گرفته می‌شود.

آرامگاه افراد دیگری هم در این مسجد دیده می‌شود. دختر، مادر و خواهر سلطان سلیمان، سلطان احمد دوم و سلطان سلیمان دوم از جمله کسانی هستند که در مسجد سلطان سلیمان به خاک سپرده شده‌اند.

مسجد سلیمانیه استانبول

مسجد سلیمانیه؛ عضوی از یک مجموعه بزرگ

مسجد سلیمانیه استانبول، مانند دیگر مسجدهای امپریالیستی ترکیه بخشی از یک مجموعه بزرگ است. مدرسه‌ای برای آموزش تعالیم دینی، آشپزخانه‌ای برای عموم مردم، حمام عمومی، کاروانسرایی برای استراحت مهمان‌ها و بیمارستان، ازجمله بخش‌های مهم این مجموعه هستند. کسانی که سفر به استانبول را در پیش دارند، می‌توانند سری به مسجد سلطان سلیمان بزنند و از نزدیک این مجموعه عظیم و شگفت‌انگیز را تماشا کنند.

مسجد سلیمانیه استانبول

چه جاذبه‌هایی به مسجد سلیمانیه نزدیک است؟

عمر سفر کوتاه است. به همین خاطر گردشگران ترجیح می‌دهند به سراغ بناهای تاریخی بروند که نزدیک به هم هستند. این مژده را به شما می‌دهیم که وقتی ­که برای دیدن مسجد سلیمانیه استانبول در نظر دارید هدر نخواهد رفت.

این مسجد تاریخی فاصله کمی تا جاهای تاریخی استانبول و بازارهای معروف استانبول دارد. مسجد رستم پاشا، مسجد جدید استانبول، قصر توپکاپی، بازار بزرگ استانبول و بازار ادویه استانبول به این مسجد نزدیک هستند.

پس از سر زدن به این مسجد، می‌توانید بازار گردی یا خرید را انتخاب کنید یا این‌که به سراغ دیگر جاذبه‌های استانبول بروید و آن‌ها را تماشا کنید.

برای رسیدن به بازار یا دیگر آثار تاریخی نیاز به ‌وسیله نقلیه ندارید، با 15 تا 30 دقیقه قدم زدن می‌توانید خودتان را به مقصد برسانید.

در اطراف مسجد کافه و رستوران‌های دنجی هم دیده می‌شوند. می‌توانید برای رفع خستگی یک لیوان چای ترکی بخورید یا خودتان را به یک غذای ترکی در یک منطقه قدیمی و اصیل مهمان کنید.

مسجد سلیمانیه استانبول

آدرس مسجد سلیمانیه استانبول با مترو

نزدیک‌ ترین مترو به مسجد سلیمانیه ایستگاه Vezneciler است. این ایستگاه متر در ضلع جنوبی مسجد واقع‌شده است. البته وسایل نقلیه دیگر مانند تاکسی و تراموا هم برای رسیدن به این مسجد وجود دارد؛ اما به علت شلوغی فضای اطراف مسجد سلیمانیه، پیشنهاد می‌کنیم مترو را انتخاب کنید.

نقشه مترو استانبول را به صورت کامل می‌توانید از این راهنما ببینید.

ساعت بازدید و هزینه ورودی مسجد سلیمانیه

مسجد سلیمانیه استانبول از ساعت 9 صبح تا 6 عصر باز است و می‌توانید از این بنای تاریخی دیدن کنید. البته مسجد در ساعت‌های برگزاری نماز بسته است. باید زمان را به نحوی تنظیم کنید که غیر ساعت‌های برگزاری نماز در این مکان حضور داشته باشید.

بازدید از مسجد سلیمانیه رایگان است و نیازی نیست که هزینه­­‌ای پرداخت کنید. البته برای محافظت از این بنای تاریخی، از کمک‌های مالی گردشگران و بازدیدکنندگان استقبال می‌شود.

مسجد سلیمانیه استانبول

و در انتها..

اگر به تاریخ امپراتوری عثمانی و شیوه معماری آن‌ها علاقه‌مند هستید، حتما برنامه بازدید از مسجد سلیمانیه را در برنامه‌هایتان در سفر به استانبول داشته باشید. البته که دیدن این مسجد برای همه گردشگران خالی از لطف نخواهد بود. فراموش نکنید که برای رفتن به مساجد ترکیه باید حجاب داشته باشید. اگر خانم هستید، یک شال بلند همراه داشته باشید و لباس آستین‌بلند بپوشید.

ممکن است به این مطالب نیز علاقه‌مند باشید
ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.