خانه طباطبایی های کاشان: عروس خانه‌های ایران

نمی‌شود که اسم کاشان را شنیده باشید اما اسم خانه طباطبایی‌ ها به گوشتان نخورده باشد. نمی‌شود که زیبایی خانه‌های اصیل ایرانی را بشناسید اما هنوز در سرسرای چشم‌نواز خانه طباطبایی‌ ها گام برنداشته باشید. خانه‌ای که از آن به عنوان بهشت خانه‌های ایران نام برده می‌شود و آن‌قدر ذوق و ظرافت هنری دارد که چشم هر بیننده‌ای را به خود خیره می‌کند. بنایی که هنر و معماری در آن ترکیب شگفت‌انگیزی ایجاد کرده و به عنوان نگینی ارزشمند در میان آثار تاریخی ایران‌زمین می‌درخشد.

در این مقاله به شکل مفصل در مورد ویژگی‌های فوق‌العاده و بی‌نظیر خانه طباطبایی‌ های کاشان صحبت می‌کنیم. در مورد سایر جاهای دیدنی این شهر به مقاله جاهای دیدنی کاشان سر بزنید.

خانه طباطبایی‌ های کاشان

حالا که دارید تا این شهر می‌روید، ببینید که به فصل گلاب گیری در کاشان می‌رسید یا نه.

قدمت خانه طباطبایی‌ ها

بنای بی‌نظیر طباطبایی‌ها یکی از معروف‌ترین بناهای دوره قاجار است و در سال ۱۲۵۰ هجری قمری به دست یکی از تاجران مشهور و ثروتمند آن دوره به نام سید جعفر طباطبایی در شهر کاشان ساخته شد. این خانه 4730 مترمربع مساحت دارد و ساخت آن تقریبا 10 سال به طول انجامیده است.

خانه طباطبایی‌ های کاشان

یک مطلب خیلی جامع در مورد جاهای دیدنی کاشان هم داریم که در این سفر می‌تواند راهنمای خوبی برای شما باشد.

معماری بی‌نظیر خانه طباطبایی‌ ها

علی مریمی کاشانی، معمار سرشناس آن دوره، مسئولیت طراحی و ساخت این بنا را بر عهده داشته و بدون شک توانسته یکی از زیباترین و برجسته‌ترین آثار معماری اصیل ایرانی را همانند یک شاهکار هنری باشکوه خلق کند. معماری بنام و چیره‌دست که در سابقه خود ساخت بناهای فوق‌العاده‌ای همچون خانه بروجردی‌ها و خانه امین‌الدوله را ثبت کرده‌ است اما بدون شک خانه طباطبایی‌ ها بزرگ‌ترین اثر این معمار برجسته ایرانی است.

در زیباسازی این بنا یکی از شاگردان صنیع‌الملک کاشانی نقش موثری ایفا کرده و وظیفه طراحی، نقاشی و همچنین گچ‌بری‌های ساختمان را بر عهده گرفته البته صنیع‌الملک کاشانی هنرمند بزرگ آن دوره، بر روند کار نظارت کامل داشته است.

خانه طباطبایی‌ های کاشان

سید جعفر طباطبایی تاجر فرش ایرانی بود و به همین دلیل به سفارش او تمامی گچ‌بری‌های به کار رفته در ساختمان، از نقوش اصیل فرش ایرانی است و زیبایی و شکوه بنا به میزان قابل توجهی وام‌دار نقش و نگار ویژه آن است و همین امر باعث شده که معماری و هنر به کار رفته در این خانه تا حد قابل توجهی بکر و نوین باشد.

خانه طباطبایی‌ های کاشان

خانه طباطبایی‌ها دارای سه بخش اصلی است که شامل بخش اندرونی، بخش بیرونی و همچنین بخشی مختص خدمه است. این بنا در محله سلطان امیراحمد کاشان واقع شده که یکی از محله‌های قدیمی و سنتی شهر کاشان به شمار می‌رود.

معماری این خانه همانند دیگر خانه‌های متعلق به دوره قاجار به صورت کاملا درون‌گرا و اسلامی ساخته شده، به این شکل که به هیچ‌وجه در فضای بیرونی نمی‌توان محیط داخلی خانه و یا اتاق‌ها را مشاهده کرد. خانه طباطبایی‌ ها شامل 40 اتاق، چهار حیاط، چهار سرداب یا زیرزمین، سه عدد بادگیر و دو رشته قنات است.

خانه طباطبایی‌ های کاشان

از میان کوچه‌ای باریک می‌گذریم و وارد خانه می‌شویم. در ورودی خانه نسبتا کوچک است و در نگاه اول به هیچ وجه انتظار نمی‌رود که با بنایی به این زیبایی و بزرگی برخورد کنید. در ابتدای ورود به خانه 20 پله قرار گرفته که بعد از طی کردن آن به حیاط وسیع و پرنوری می‌رسیم که به عنوان حیاط بیرونی شناخته می‌شود، اتاق شاه‌نشین در این قسمت از خانه قرار گرفته و زیبایی ویژه‌ای به آن بخشیده است. همچنین ایوان آینه، چندین اتاق و حیاط خلوت هم در این بخش هستند.

آیا با سوغات کاشان آشنا هستید؟ چقدر از این سوغاتی‌ها را از نزدیک دیده‌اید؟

خانه طباطبایی‌ های کاشان

زیباترین قسمت خانه، شاه‌نشین است. این اتاق هفت‌دری، زیبایی و عظمت به خصوصی دارد و می‌توان در جای‌جای آن ظرافت‌ها و تزئینات بی‌نظیری مشاهده کرد. آیینه‌کاری‌ها، گچ‌بری‌ها، مقرنس‌بندی‌ها همه و همه به زیباترین شکل ممکن در کنار هم قرار گرفته‌اند. در بخش جلویی شاه‌نشین، ایوان آینه قرارگرفته است. در طراحی سقف ایوان آیینه از الگوها و قالب‌های اصیل فرش ایرانی الهام گرفته شده و با وجود فانوس‌های آویز، زیبایی آن دوچندان شده.

خانه طباطبایی‌ های کاشان

علاوه بر حیاط بیرونی، دو حیاط دیگر که به نسبت کوچک‌تر هستند در بخش درونی و همچنین یک حیاط هم برای خدمه خانه تعبیه شده است. در وسط حیاط بیرونی حوضی بزرگ قرار گرفته و در دو طرف آن باغچه‌هایی به شکل هندسی هشت ضلعی واقع شده که به صورت کاملا قرینه نسبت به هم هستند و زیبایی ویژه‌ای به فضا می‌بخشند.

خانه طباطبایی‌ های کاشان

به نسبت بخش بیرونی و شاه‌نشین، قسمت درونی خانه بسیار ساده‌تر طراحی شده است. خانواده طباطبایی در بخش اندرونی خانه زندگی می‌کردند. بخش داخلی شامل یک اتاق پنج دری در مرکز است و در دو طرف آن دو حیاط ساخته شده.

در زیر قسمت اندرونی خانه، یکی از سرداب‌ها یا زیرزمین‌ها قرار گرفته و به دلیل رطوبتی که از آب حوض حیاط وارد این سرداب می‌شود، دمایی به نسبت خنک‌تر و ملایم‌تر دارد. نکته قابل توجه این‌که در فصل تابستان دمای این قسمت از خانه نسبت به محیط اطراف 15 تا 20 درجه خنک‌تر است.

علاوه بر قسمت بیرونی و اندرونی خانه، بخشی هم به عنوان محلی برای زندگی خدمه در نظر گرفته شده که شامل مطبخ، حیاط، چند اتاق و سرداب است.

خانه طباطبایی‌ های کاشان

نکته قابل توجه خانه‌های دوره قاجار، کارکردهای متفاوت هر بخش از خانه است و هر قسمت از خانه به شیوه‌ای خاص و برای هدفی مشخص طراحی شده که زیبایی مختص به خود را دارد.

سراسر خانه طباطبایی‌ ها پر است از گچ‌کاری‌ها و آیینه‌کاری‌های منحصربه‌فرد. استفاده از شیشه‌های رنگی به ساختمان، زیبایی بصری فوق‌العاده‌ای بخشیده است و در هر بخش خانه که گام برمی‌دارید ذوق و هنر ویژه معمار آن را با تمام وجود احساس می‌کنید. در هر نقطه از این خانه تاریخی، تصویری جدید خلق می‌شود که هیچ‌گاه از یاد نخواهید برد.

خانه طباطبایی‌ های کاشان به عنوان یکی از خانه‌های اصیل ایرانی اسلامی شناخته می‌شود و شاهکاری بی‌بدیل در معماری ایران است. این بنا تاکنون چندین بار مرمت و بازسازی شده و در حال حاضر با شماره ثبت 1504 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

آدرس خانه طباطبایی‌ها

خانه طباطبایی‌ ها در خیابان علوی و محله سلطان امیراحمد کاشان قرار گرفته است. این منطقه به عنوان بافت تاریخی شهر شناخته می‌شود و سایر اماکن تاریخی کاشان در فاصله کمی نسبت به هم قرار گرفته‌اند و به راحتی می‌توانید به خانه‌های تاریخی واقع در این منطقه سری بزنید و گردشی خاطره‌انگیز داشته باشید.

سخن آخر

خانه طباطبایی‌ ها در کاشان یکی از شاهکارهای بی‌نظیر معماری ایرانی است. این عمارت به عنوان یکی از اصلی‌ترین جاذبه‌ های گردشگری کاشان شناخته می‌شود و همواره گردشگران و توریست‌های بسیاری را به سمت خود می‌کشد. شهرت اصلی خانه طباطبایی‌ ها به دلیل ریزه‌کاری‌ها و ظرافت‌های ویژه به‌کار رفته در طراحی و ساخت آن است.

این بنا اصالتی دارد که در کمتر خانه تاریخی مشاهده می‌شود. استفاده از تزئینات خاص، گچ‌بری‌ها، نقاشی‌ها، آینه‌کاری‌ها، شیشه‌های رنگی و… همه و همه منظره‌ای خارق‌العاده خلق کرده‌اند که خود می‌تواند مقدمه‌ برنامه‌ریزی برای سفری جذاب و خاطره‌انگیز به سمت کاشان باشد. اگر تجربه‌ای از این خانه دارید برای ما بنویسید.

ممکن است به این مطالب نیز علاقه‌مند باشید
ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.